Ἱδρύθη περί τό ἔτος 1350 ὑπό τῶν ἀδελφῶν Δωροθέου καί Μάρκου Βλατ(τ)έων ἤ Βλατάδων, μαθητῶν καί φίλων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ. Ὡς κτητόρισσα τῆς Μονῆς φέρεται ἡ αὐτοκράτειρα Ἄννα Παλαιολογίνα, ἡ ὁποία εἶχεν ἐγκατασταθεῖ εἰς τήν Θεσσαλονίκην τό 1351 καί ἔμεινεν εἰς αὐτήν μονίμως ὡς κυβερνῆτις μέχρι τοῦ θανάτου της. Τό Βασιλικόν Χρυσόβουλλον πρέπει νά ἐξεδόθη τό 1354 ἐπ’ ὀνόματι τοῦ αὐτοκράτορος Ἰωάννου Καντακουζηνοῦ καί τῆς αὐτοκρατείρας Ἄννης Παλαιολογίνας. Τό Πατριαρχικόν Σιγίλλιον ἐξεδόθη ὀλίγον ἀργότερον ὑπό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Νείλου. Μερικά παλαιά ὑπολείμματα ἀρχιτεκτονικῶν μελῶν, τά ὁποῖα φυλάσσονται εἰς τό μουσεῖον τῆς Μονῆς καί ἄλλα τά ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τήν αὐλήν της, μαρτυροῦν ὅτι ὁ χῶρος τῆς Μονῆς ἦτο τόπος λατρείας πρό τῆς ἱδρύσεώς της ἀπό τούς ἀδελφούς Βλατάδες. Κατά τήν ἀδιάκοπον προφορικήν παράδοσιν εἰς τήν περιοχήν πέριξ τῆς Μονῆς, εἰς τόν χῶρον τῆς Μονῆς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἐκήρυξε πρός τούς Θεσσαλονικεῖς κατά τήν δευτέραν περιοδείαν του (51 μ.Χ.).

Πανηγύρεις· 6 Αὐγούστου (Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος) καί 29 Ἰουνίου (Ἀποστόλου Παύλου).

Ἡγούμενος· ὁ Θεοφιλ. Ἐπίσκοπος Ἀμορίου κ. Νικηφόρος, Δρ.Θ. (02.02.2014). 

Σύνολον ἐγγεγραμμένων Μοναχῶν 9. Ἀδελφοί δόκιμοι· 2.

– Διαχειριστική Ἐπιτροπή· Πρόεδρος: ὁ Ἡγούμενος. Μέλη: Ἐλλογ. κ.κ. Θεόδωρος Γιάγκου, Κωνσταντῖνος Χρῆστου, Παναγιώτης Σκαλτσῆς, Ἐντιμ. κ. Παντελεήμων Φιλιππίδης.

Ταχ. διεύθυνσις· Ἱερά Βασιλική Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή τῶν Βλατάδων, Ἑπταπυργίου 64, 54634 Θεσσαλονίκη. Τηλ. Ἡγουμενείου-Γραμματείας· 2310-209.913, Fax 2310-246.349. E-mail: vlatadon_monastery@yahoo.com

Μετοχιακοί ναοί ἐξαρτώμενοι ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς· α) Ἁγίου Νικολάου τῶν Ὀρφανῶν. Ἐπίτροποι· κ. Παναγιώτα Νικολαΐδου καί ὁμάς Κυριῶν. β) Παναγίας Λαγουδιανῆς (Λαοδηγητρίας). Ἡ χρῆσις τοῦ ἱεροῦ ναοῦ ἔχει παραχωρηθῇ διά τάς λατρευτικάς ἀνάγκας τῆς ὁμωνύμου ἐνορίας· τηλ. 2310-210.159. γ) Ἁγίου Γεωργίου (Μπασίς). δ) Ἀποστόλου Ἀνδρέου (Μπασίς). Ἐπίτροποι· Κωνσταντῖνος Γκράτσιος, μηχανικός, Κωνσταντῖνος Ἀνδρεάδης, μηχανικός, τηλ. 2310-474.365. ε) Ἁγίου Ἀθανασίου, Ἐγνατία 87, Τ.Κ. 546 35. στ) Παρεκκλήσιον πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου καί Ἁγίου Φανουρίου ἐν Πανοράματι Θεσσαλονίκης ἐκ τῆς δωρεᾶς μακαριστοῦ δημάρχου Θεσσαλονίκης κ. Ἰωάννη Παπαηλιάκη.

– Ἐφημέριοι Καθολικοῦ καί Μετοχιακῶν ναῶν· Ἀρχιμ. τοῦ Οἰκ. Θρόνου κ. Κωνσταντῖνος Μανιώτης, θεολόγος. Ἀρχιμ. τοῦ Οἰκουμ. Θρόνου κ. Δωρόθεος Χαρτοματζίδης, θεολόγος, Ἀρχιμ. κ. Θεοδόσιος Ἐμμανουήλ, θεολόγος, Ἀρχιμ. κ. Ἀστέριος Καραμπατάκης, θεολόγος, Ἀρχιμ. κ. Σπυρίδων Τσιούνης, θεολόγος, Ἀρχιμ. κ. Παντελεήμων Τσαβλίδης, φοιτητής θεολογίας, Πρωτοπρ. κ. Γεώργιος Γκνάτιβ, θεολόγος. Πρωτοπρ. κ. Πέτρος Κονόνιουκ, θεολόγος. Πρωτοπρ. κ. Γαβριήλ Μαντρίλα, διδάκτωρ θεολογίας. Πρεσβύτερος κ. Ἀναστάσιος Λεοντιάδης, δημοσιογράφος. Πρεσβύτερος κ. Μιχαήλ Νορόκ, θεολόγος. Ἱεροδ. κ. Ἀνδρόνικος Μπαρύλο, μεταπτυχιακός φοιτητής θεολογίας, Ἱεροδ. κ. Ἐφραίμ Σιαμάγκα.

– Ἱεροψάλται· α) Καθολικοῦ· Πρωτοψάλτης· Ἀρχιμανδρίτης τοῦ Οἰκ. Θρόνου κ. Νεκτάριος Πάρης, καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Μακεδονίας, κ. Δημήτριος Γκίγκης, Β΄ ἀριστερός· κ. Ἐμμανουήλ Μπουκουβάλας. Καθημερινῶς τό ἀναλόγιον ἐξυπηρετεῖται ἀπό τόν Πρωτοπρεσβύτερον κ. Γαβριήλ Μαντρίλα, Δρ.Θ.. β) Ἁγίου Νικολάου τῶν Ὀρφανῶν· Α΄ δεξιός· κ. Χρυσόστομος Μπένγκα, ἁγιογράφος. Β΄ ἀριστερός…

γ) Ἀποστόλου Ἀνδρέου· Α΄ δεξιός· κ. Εὐάγγελος Κριτσίμης, συνταξιοῦχος. Β΄ ἀριστερός· κ. Γεώργιος Εὐαγγέλου, ἰδιωτικός ὑπάλληλος.

– Γραμματεία· Πρωτοπρ. κ. Γεώργιος Γκνάτιβ, θεολόγος. Πρωτοπρ. κ. Πέτρος Κονόνιουκ, θεολόγος. Πρωτοπρ. κ. Γαβριήλ Μαντρίλα, διδάκτωρ θεολογίας.

– Λογιστής· κ. Χρῆστος Ντάγκας.

– Οἰκονόμος· Πρωτοπρ. κ. Πέτρος Κονόνιουκ, θεολόγος.

– Ἀρχεῖον· οἱ τῆς Γραμματείας.

– Σκευοφυλάκιον· Πρωτοπρ. κ. Πέτρος Κονόνιουκ, Πρωτοπρ. κ. Γαβριήλ Μαντρίλα, Δρ.Θ.

– Νομικός σύμβουλος· δικηγόρος κ. Χρῆστος Ἀποστολίδης.

– Ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ λειτουργοῦν· α) Τό Πατριαρχικόν Ἵδρυμα Πατερικῶν Μελετῶν· Διευθυντής κ. Συμεών Πασχαλίδης, καθηγητής τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ.. β) Ξενών ἐρευνητῶν καί φοιτητῶν Θεολογίας τοῦ Α.Π.Θ., μεταπτυχιακῶν καί προπτυχιακῶν, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὑπεύθυνος· Πρωτοπρ. κ. Γαβριήλ Μαντρίλα, Δρ.Θ., γ) Σκευοφυλάκιον-Μουσεῖον, δ) Βιβλιοπωλεῖον.

Ἀπό εἰκοσιπενταετίας καὶ πλέον, κατ᾿ ἔτος, διοργανώνεται ὑπό τῆς Μονῆς ἐν συνεργασίᾳ μετά τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ. καί τοῦ Π.Ι.Π.Μ., διεθνές ἐπιστημονικόν συμπόσιον μέ γενικόν θέμα «Ὀρθοδοξία καί Οἰκουμένη». Τό εἰδικόν θέμα κατ᾿ ἔτος διαφέρει. Πρόεδρος· ὁ Θεοφιλ. Ἐπίσκοπος Ἀμορίου κ. Νικηφόρος, Δρ.Θ.