* * *

Μακαριώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Τιράνων, Δυρραχίου καὶ πάσης Ἀλβανίας, προσφιλέστατε Ἀδελφὲ καὶ Συλλειτουργὲ κύριε Ἰωάν-νη, μετὰ τῆς τιμίας Συνοδείας σας!

Ἀδελφοὶ Ἱεράρχαι καὶ λοιποὶ κληρικοὶ παντὸς βαθμοῦ,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά!

«Τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος Μαρτύρων»[1] καὶ λοιπῶν Ἁγίων, Πατριαρχῶν, Πατέρων, Διδασκάλων, Ὁμολογητῶν καὶ Ὁσίων, τῶν ἁγιασάντων τὴν ἱερὰν ταύτην Καθέδραν τοῦ πανσέπτου Ἀποστολικοῦ, Πατριαρχικοῦ καὶ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ὅλον τὸν ἁγιοτόκον τοῦτον τόπον, ὑποδεχόμεθα σήμερον, Κυριακὴν τῶν Ἁγίων Πάντων, μετὰ πάσης τιμῆς καὶ ἐκτενοῦς ἀδελφικῆς ἀγάπης τὸν νέον Προκαθήμενον τῆς κατ’ Ἀλβανίαν ἁγίας Αὐτοκεφάλου Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον κ. Ἰωάννην μετὰ τῆς ἐκλεκτῆς Συνοδείας του, ἐναγκαλιζόμενοι ἐν τῷ τιμίῳ αὐτοῦ προσώπῳ ἁπαξάπαν τὸ θεόλεκτον πλήρωμα τῆς Ἀδελφῆς ὁμοδόξου Ἐκκλησίας! Ὡς εὖ παρέστητε εἰς τὴν Κωνσταντινού-πολιν καὶ τὸ Φανάριον, Μακαριώτατε! «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου»! Δὲν ἤλθετε εἰς ξένον τόπον! Εἰς τὰ ἴδια ἤλθετε! Εἰς τὴν οἰκίαν τῆς Μητρός σας! Εἰς τὸν τόπον ἀκριβῶς ὅπου ὠδινήθη παλαιότερον καὶ ἐγεννήθη ἐν ὥραις αἰσίαις καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, ἐκλεκτὴ καὶ πεφιλημένη θυγάτηρ τῆς καλλιγόνου Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Βασιλίδος ταύτης τῶν Πόλεων, ὅπως καὶ πολλαὶ ἄλλαι Αὐτοκέφαλοι Ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι τῶν Βαλκανίων καὶ τῆς Εὐρώπης! Εἰς τὸν ἅγιον τόπον ὅπου καὶ προσφάτως θείᾳ συνάρσει ἀνεγεννήθη θεσμικῶς ἡ Ἐκκλησία σας, μετὰ ἀπὸ τὴν πλήρη διάλυσιν καὶ τὴν θλῖψιν τὴν μεγάλην ἡμίσεος αἰῶνος ἀθέου καθεστῶτος. Χεῖρες ἀρχιερατικαὶ Φαναριωτῶν Μητροπολιτῶν ἐτέθησαν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς σας, μαζὶ μὲ τὰς τιμίας ἐκείνας τοῦ πνευματικοῦ σας Πατρός, καὶ σᾶς κατέστησαν Ἀρχιερέα τοῦ Ζῶντος Θεοῦ καὶ διάδοχον τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, προκειμένου καὶ ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Κορυτσᾶς, ἀρχαία ἐπαρχία τοῦ Θρόνου τούτου, νὰ ἀποκτήσῃ τὸν ἄξιον προστάτην καὶ ποιμενάρχην της! Πρὸ πολλοῦ λοιπὸν μᾶς εἶσθε ὄχι μόνον γνώριμος ἀλλὰ καὶ πολὺ οἰκεῖος καὶ ἐξαιρετικὰ εἰς ὅλους προσφιλής! 

Σᾶς ἐγνωρίσαμε, Μακαριώτατε, διὰ πολλῶν ἐτῶν, ὡς τὸν πλέον ἔμπιστον καὶ πολύτιμον συνεργάτην τοῦ μακαρίας μνήμης προκατόχου σας ἀοιδίμου μεγάλου ἐκείνου καὶ ἀνεπαναλήπτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀναστασίου, τοῦ νέου Ἀποστόλου τῆς Ἀλβανίας! Μαζὶ ἐβαστάσατε ἐν ὑπομονῇ πολλῇ τὸν καύσωνα τῆς ἡμέρας καὶ τὸ ψύχος τῆς νυκτὸς ἐπὶ τριάκοντα καὶ πλέον δύσκολα ἔτη! Μαζὶ προεκινδυνεύσατε, ἐκοπιάσατε ὑπὲρ τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπετελέσατε ἔργα μεγάλα καὶ θαυμαστά, ἡ εὐεργεσία τῶν ὁποίων δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὸν κύκλον τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, ἀλλ᾽ ἐξακτινοῦται εἰς ὅλον τὸν λαὸν τῆς Ἀλβανίας, ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος. Ἀλλὰ καὶ μαζὶ μὲ τὸν λαμπρὸν Ἀναστάσιον ἐλαμπρύνατε τὴν παρουσίαν τῆς Ἐκκλη-σίας τῆς Ἀλβανίας εἰς τὴν ἱστορικὴν Ἁγίαν κάὶ Μεγάλην Σύνοδον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν Κρήτῃ πρὸ ἐννέα ἀκριβῶς ἐτῶν καὶ συνεβάλετε καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν συνεπισκόπων σας ἀποφασι-στικῶς εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ἐργασιῶν της! Εὐνόητον εἶναι, κατὰ ταῦτα, ὅτι χαίρετε λίαν ὑψηλῆς ἐκτιμήσεως εἰς τὰς ἱερὰς ταύτας αὐλἀς καὶ ἔχετε ἐξαιρετικὴν θέσιν εἰς τὰς καρδίας ὅλων μας! Νὰ αἰσθάνεσθε λοιπὸν ἀγαλλίασιν καὶ πλήρη ἄνεσιν καὶ ἐλευθερίαν ἐνταῦθα ἐν μέσῳ ἡμῶν, ὅπως αἰσθάνεσθε καὶ εἰς τὸν οἶκον τῶν γονέων σας! Ὁ Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν, εὐλογῶν καὶ ἁγιάζων ἡμᾶς καὶ τὰς διεκκλησιαστικὰς ἡμῶν ἀδελφικὰς σχέσεις!

Πάντοτε, Μακαριώτατε, τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἀπὸ ἡμερῶν ἀρχαίων, εἶχε ζωηρὸν μητρικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὰς ἐπαρχίας του, αἱ ὁποῖαι κανονικῶς χειραφετηθεῖσαι ἀργότερον ἀπετέλεσαν τὴν σημερινὴν ἁγιωτάτην Αὐτοκέφαλον Ἐκκκλησίαν τῆς Ἀλβανίας! Ἔπεμπε διαπρεπεῖς Ἱεράρχας μὲ ἀγάπην διὰ τὸν ἐπιχώριον λαόν, μὲ ζῆλον ἔνθεον, μὲ προσόντα καὶ ἱκανότητας, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν ὑγιῆ θεμέλια χριστιανικῆς Πίστεως καὶ ζωῆς. Καὶ πάντοτε ἦτο ἕτοιμον νὰ προστρέξῃ εἰς βοήθειαν καὶ συναντίληψιν ὅταν καὶ ὅσον ἐχρειάζετο. Ἡ κατόπιν ἔξωθεν ὑποκινουμένων ὀδυνηρῶν ἀναταράξεων καὶ ἀντικανονικῶν ἐνεργειῶν κατὰ τὴν τρίτην καὶ ἕως τὰ μέσα τῆς τετάρτης δεκαετίας τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, κανονικὴ πλέον καὶ καθ’ ὅλα σύμφωνος πρὸς τὰ ἐκκλησιαστικὰ θέσμια χειραφέτησις καὶ ἀνάδειξις τῶν Ἐπαρχιῶν αὐτῶν εἰς Αὐτοκέφαλον Ἐκκλησίαν, θυγατέρα ἐν ταὐτῷ καὶ ἀδελφὴν ἡμῶν πολυφίλητον, ἐπὶ Πατριαρχίας τοῦ ἀοιδίμου προκατόχου ἡμῶν Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βενιαμίν, δι’ ἐπισήμου Πατριαρχικῆς καὶ Συνοδικῆς Πράξεως καὶ ἐκδόσεως τοῦ σχετικοῦ Τόμου τῆς 17^ης Ἀπριλίου 1937, δὲν ἀπεμάκρυνεν ἡμᾶς ψυχικῶς καὶ πνευματικῶς ἀπ’ ἀλλήλων! Ὅλως τοὐναντίον! 

Τὰ οἱαδήποτε προϋπάρξαντα νέφη ἠφανίσθησαν, ἡ συγγνώμη ἐβεβαιώθη, ἡ καλὴ συνεργασία ἐτέθη ἐπὶ ὑγιῶν βάσεων, καὶ ἡ ἀγάπη μένει ἔκτοτε κραταιά, ἀνυπόκριτος καὶ ἀπαραμείωτος ἐσαεί, τὸ φιλάδελφον φίλτρον διαρκῶς ζωηρόν, ἐνῶ ἡ πρόθεσις δι’ εὔκαιρον βοήθειαν καὶ συναντίληψιν εἶναι δεδομένη, ὁ σύνδεσμος τῆς εἰρήνης ἰσχυρὸς καὶ ἡ κοινωνία ἁγία καὶ θεοτερπής! «Ἕν σῶμα ἐσμὲν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθ’ εἷς ἀλλήλων μέλη».[2] Οὕτω πως ὁ πόνος καὶ ἡ θλίψις ἡμῶν διὰ τὰς ἐπὶ ἥμισυ αἰῶνος βασάνους καὶ ταλαιπωρίας ποὺ ὑπέστητε ὑπὸ τῆς κρατικῆς ἀθεΐας ἦτο ἀπερίγραπτος, καὶ αἱ δεήσεις ἡμῶν πρὸς τὸν Κύριον διὰ τὴν κατάπαυσιν τοῦ διωγμοῦ καὶ ἀνατολὴν ἡμερῶν ἀνέσεως, ἐλευθερίας καὶ εἰρήνης, ἐκτενεῖς μετὰ πολλῶν δακρύων καὶ ἀσίγαστοι! 

Παρακολουθοῦντες τὸ πολυετὲς μαρτύριον καὶ διορῶντες τὴν κάκωσιν καὶ ταλαιπωρίαν τῶν ποιμένων καὶ τῶν πιστῶν τῆς Ἀλβανίας, μὲ πρῶτον τοῦ μαρτυρικοῦ χοροῦ τὸν ἀοίδιμον Ἀρχιεπίσκοπον Χριστοφόρον, ἀλλὰ καὶ τὴν θεοφιλῆ ἐμμονήν των εἰς τὴν πατρώαν εὐσέβειαν καὶ ὁμολογίαν τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, ἐβλέπομεν εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ποὺ ὁ προσωπικὸς προστάτης σας Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστὴς καὶ Θεολόγος ἀναφέρει εἰς τὴν Ἀποκάλυψιν: «Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τῆς θλίψεως τῆς μεγάλης καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν καὶ ἐλεύκαναν αὐτὰς ἐν τῷ αἵματι τοῦ Ἀρνίου». [3]Δόξα τῷ Θεῷ ὅμως, ἐπιτέλους «ὁ χειμὼν παρῆλθεν, ὁ ὑετὸς ἀπῆλθεν, …, τὰ ἄνθη ὤφθη ἐν τῇ γῇ, φωνὴ τοῦ τρυγόνος ἠκούσθη…, αἱ ἄμπελοι κυπρίζουσιν»[4] εἰς τὴν γῆν Ἁγίων Μαρτύρων καὶ Ὁμολογητῶν, οἱ ὁποῖοι συνεορταζόμενοι σήμερον μετὰ τῶν Ἁγίων Πάντων ἔχουν πρόσθετον λόγον χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως! Καὶ τοὺς ἐκ τοῦ διωγμοῦ ἐλθόντας ἤδη «τὸ Ἀρνίον τὸ ἀναμέσον τοῦ Θρόνου ποιμαίνει αὐτοὺς καὶ ὁδηγήσει αὐτοὺς ἐπὶ ζωῆς πηγὰς ὑδάτων καὶ ἐξαλείψει ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν».[5]

Ὁ Θεός, Μακαριώτατε, ἀπέστειλε παλαιότερον εἰς Ἀλβανίαν τὸν θερμουργὸν ἱεροκήρυκα Ἅγιον Κοσμᾶν τὸν Αἰτωλόν, προνοίᾳ τοῦ ἀοιδίμου προκατόχου ἡμῶν Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Σεραφεὶμ Β΄, τοῦ ἐκ Δελβίνου καταγομένου, προκειμένου νὰ ἐπανευαγγελισθῇ τὸν λαὸν τῆς Χώρας. Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσεν εἰς Ἀλβανίαν εἶναι διαστάσεων αὐτόχρημα Ἀποστο-λικῶν. Καὶ τὸ ἐπέστεψεν ἐν τέλει μὲ τὸν μαρτυρικὸν καὶ περίδοξον θάνατόν του, καταστὰς Ἱερομάρτυς Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ διὰ τῶν ἁγίων λειψάνων του, τοῦ τάφου του καὶ τῆς ἱερᾶς Μονῆς του ζῶσα παρουσία του πλησίον σας ἀποτελεῖ ὄχι μόνον πηγὴν ἐμπνεύσεως καὶ ἁγιασμοῦ, ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἰσχύουσαν πρὸς Θεὸν ὑπὲρ ὑμῶν πρεσβείαν καὶ εὔκαιρον βοήθειαν καὶ ἀντίληψιν τόσον δι’ ὑμᾶς, ὅσον καὶ διὰ σύνολον τὴν ἐν Ἀλβανίᾳ Ἐκκλησίαν. 

Εἰς τοὺς νεωτέρους χρόνους, συνεχιστὴν τοῦ ἔργου ἐκείνου, προνοίᾳ τοῦ ἀοιδίμου προκατόχου ἡμῶν Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Δημητρίου κατ’ ἀρχήν, καὶ τῆς ἡμῶν Μετριότητος ἀκολούθως, ὁ Θεὸς ἀπέστειλε πλησίον σας τὸν ἀοίδιμον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀναστάσιον. Ὡς Πατριαρχικὸν Ἔξαρχον τὸ πρῶτον καὶ ὡς ἐκλελεγμένον ὑπὸ τῆς ἡμετέρας Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου κανονικὸν Προκαθήμενον καὶ Ἀρχιεπίσκοπον μετ’ ὀλίγον. Τὸ τεράστιον καὶ πολυσχιδὲς ἔργον του ἐπὶ τριάκοντα τρία ἔτη, ἐκκλησιαστικόν, ἀναγεννητικόν, ἀκαδημαϊκὸν καὶ ἐν γένει ἐκπαιδευτικόν, συγγραφικόν, κοινωνικόν, φιλανθρωπικόν, πολι-τιστικόν, διεκκλησιαστικόν, διαθρησκειακόν, εἰρηνοποιὸν καὶ λοιπόν, τὸ ζυγοσταθμίζει ἤδη μὲ χρυσᾶ σταθμὰ ἡ Ἱστορία! 

Σᾶς ἄφησεν ὁ μακαριστὸς μεγάλην καὶ βαρεῖαν κληρονο-μίαν! Ἀλλ᾽ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ προσπαθήσετε νὰ συνεχίσετε μὲ ὅλας σας τὰς δυνάμεις καὶ μὲ ὅλα τὰ χαρίσματα μὲ τὰ ὁποῖα σᾶς ἔχει προικίσει πλουσίως, Μακαριώτατε, ὁ Θεός. Καὶ ἀνδρεία σᾶς διακρίνει, καὶ γενναιότης, καὶ φιλοτιμία, καὶ λιπαρὰ γνῶσις θεολογική, καὶ πνευματικὴ καλλιέργεια, καὶ εὐστροφία πνεύ-ματος, καὶ ζῆλος ἔνθεος, καὶ φιλεργία ἀκαταπόνητος, καὶ εὐλαβὴς πιστότης εἰς τὰ θεμέλια τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πολιτεύματος καὶ τῆς κανονικῆς τάξεως, καὶ ἀγάπη πολλὴ καὶ θυσιαστικὴ διὰ τὸν λαόν σας, τοὺς συνεπισκόπους καὶ συνεργάτας σας καὶ τὴν εὐλογη-μένην πατρίδα σας. Οἱ ὁρίζοντές σας εἶναι εὐρέως ἀνοικτοὶ καὶ ἔχετε ἀποδείξει πολυτρόπως ὅτι εἶσθε «σκεῦος ἐκλογῆς» τοῦ Ἁγίου Πνεύματος «τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομα Κυρίου ἐνώπιον ἐθνῶν καὶ βασιλέων». [6]

Ἀπὸ μέρους ἡμῶν νὰ ἀναμένετε φιλάδελφον συναντίληψιν, εἰλικρινῆ συνεργασίαν, πρόθυμον χεῖρα βοηθείας εἰς ὅ,τι χρειάζεσθε καὶ δυνάμεθα νὰ ἀνταποκριθῶμεν ὡς «σύμψυχοι, τὸ ἕν φρονοῦντες».[7] Εἰς τὰ διορθόδοξα καὶ διεκκλησιαστικά ζητήματα καὶ εἰς ὅσα αἱ ἀνάγκαι τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου παγκοσμίως ἀπαιτοῦν, εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν πρόθυμον συνεργασίαν σας. Χρεωστοῦμεν νὰ δώσωμεν πειστικὴν μαρτυρίαν πρὸς πάντας, τόσον τοὺς πλησίον ὅσον καὶ τοὺς θύραθεν, ὅτι τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ γνήσιον περιεχόμενον τῆς καρδίας μας καὶ τῆς ζωῆς μας, προσωπικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς. Ὀφείλομεν πρὸς τούτοις νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἀπὸ κοινοῦ τὰς διαφόρους προκλήσεις τῶν τὰς μισοχρίστους διχοστασίας καὶ ἔριδας ἀγαπώντων καὶ καλλιεργούντων ἐντὸς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, τὰς παρατηρουμένας ἀναζωπυρώσεις τοῦ ὡς αἱρέσεως συνοδικῶς πρὸ πολλοῦ καταδικασθέντος ἀφιλαδέλφου ἐθνοφυλετισμοῦ μὲ τὰς πολυπλοκάμους καταλυ-τικὰς τῆς Ἐκκλησίας ἐνεργείας του, καθὼς καὶ τὸν ἀναφυόμενον ἑκασταχοῦ ἔκφρονα ζηλωτισμόν, ὁ ὁποῖος, προφάσει εὐσεβείας, διαβιβρώσκει ὡς γάγγραινα τὸ ἐκκλησιαστικὸν σῶμα. 

Ἡ μεταξύ μας συνεργασία καὶ ἑνότης καθίστανται ἰδιαιτέρως σήμερον ἀναγκαῖαι, καθὼς ἡ ὑφήλιος συγκλονίζεται ἀπὸ αἱματηρὰς συγκρούσεις καὶ πολέμους, μὲ χιλιάδας θυμάτων καὶ ἀναριθμήτους πρόσφυγας. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ὀφείλει νὰ δώσῃ γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ τὴν καλὴν αὐτῆς μαρτυρίαν κατὰ τῆς βίας καὶ τῶν συγκρούσεων καὶ ὑπὲρ τοῦ διαλόγου καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῆς εἰρήνης. Εἰδικώτερον κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν συγκυρίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν τό βλέμμα πάντων ἡμῶν εἶναι ἐστραμμένον καὶ πάλιν εἰς τὴν πολύπαθον Μέσην Ἀνατολήν, ὅπου αἱ ἐξελίξεις λαμβάνουν ἐξαιρετικῶς ἐπικινδύνους καὶ ἀνεξελέγκτους διαστάσεις. 

Διὰ τὸν λόγον αὐτόν ἀπευθύνομεν ἠχηρὰν ἔκκλησιν πρὸς τοὺς ἡγέτας καὶ τὰς κυβερνήσεις τῶν ἐμπλεκομένων κρατῶν καὶ λαῶν νὰ ἐπιδείξουν τὴν ἀναγκαίαν αὐτοσυγκράτησιν πρὸς ὄφελος καὶ συμφέρον πρῶτον αὐτῶν τῶν ἰδίων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀνθρωπότητος συνολικῶς. Προσευχόμεθα ὁ Ἄρχων τῆς Εἰρήνης νὰ τοὺς φωτίσῃ νὰ ἐπιλέξουν καὶ νὰ ἀκολουθήσουν τὴν ὁδὸν τοῦ διαλόγου ἀντὶ τῆς κλιμακώσεως τῆς πολεμικῆς βίας. Ἱκετεύομεν τὸν Κύριον τῶν ὅλων νὰ προστατεύῃ τοὺς ἀμάχους καὶ ἀθώα παιδιά. Γνωρίζομεν ὅτι καὶ ὁ ἀδελφός Πάπας Ρώμης Λέων ΙΔ´ ἀπηύθυνε παρομοίαν ἔκκλησιν. Εἴθε νὰ εἰσακουσθοῦν αἱ φωναί μας, νὰ επικρατήσῃ ἡ λογικὴ καὶ νὰ τερματισθῇ ὁ πόλεμος καὶ τὸ αἱματοκύλισμα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν καὶ εἰς τὴν σκληρῶς δοκιμαζομένην ἐπὶ τριετίαν καὶ πλέον Οὐκρανίαν, καθὼς καὶ εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τοῦ πλανήτου αἱ ὁποῖαι ταλανίζονται ἀπό βιαίας συγκρούσεις.

Ἡ κοινὴ μαρτυρία τῶν Ἐκκλησιῶν μας ἐνώπιον τῶν σημείων τῶν καιρῶν εἶναι ἡ πρέπουσα ἔκφρασις τιμῆς καὶ πρὸς τὴν Ἁγίαν ἐν Νικαίᾳ Α´ Οἰκουμενικὴν Σύνοδον, τὴν χιλιοστὴν καὶ ἑπτακο-σιοστὴν ἀμφιετηρίδα ἀπὸ τῆς συγκλήσεώς τῆς ὁποίας ἐφέτος ἑορτάζομεν. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ σᾶς καταπονήσωμεν περισσό-τερον! Εἴμεθα, ἄλλωστε, βέβαιοι ὅτι οἱ ἐπικοινωνιακοὶ δίαυλοι Κωνσταντινουπόλεως καὶ Τιράνων, Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας, θὰ εἶναι πάντοτε ἀνοικτοὶ ἐν εἰλικρινείᾳ εὐαγγελικῇ καὶ ἀγάπῃ χριστομιμήτω!

Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν, Μακαριώ-τατε, νὰ δεχθῆτε τὰ ταπεινὰ δῶρα ταῦτα, ὡς μικρὰν ἔκφρασιν τῆς μεγάλης ἀγάπης πρὸς τὸ σεπτὸν πρόσωπόν σας, καὶ τῆς ἀπροσμετρήτου χαρᾶς διὰ τὴν ἐν εὐλογίᾳ Κυρίου πολλῇ εἰρηνικήν σας ταύτην ἐπίσκεψιν καί παρουσίαν εἰς τὸ Σεπτὸν Κέντρον καὶ τὸ σημερινὸν ἱερὸν ἡμῶν Συλλείτουργον! «Τῷ δὲ Βασιλεῖ τῶν αἰώνων, ἀφθάρτῳ, ἀοράτῳ, μόνῳ σοφῷ Θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ἀμήν»![8]

__________

1. Ἑβρ. ιβ´, 1.

2. Ρωμ. ιβ´, 5.

3. Ἀποκ. ζ´, 14.

4. Ἆσμα Ἀσμάτων β´, 11-13.

5. Ἀποκ. η´, 17.

6.Πράξ. θ´, 15.

7. Φιλιπ. β´, 2.

8.  Α´ Τιμ. α´, 17. 

***

Ἀντιφώνησις τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου καὶ πάσης Ἀλβανίας κ. Ἰωάννου πρὸς τὴν Αὐτοῦ Θειοτάτην Παναγιότητα τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην κ.κ. Βαρθολομαῖον κατὰ τὸ συλλείτουργον αὐτῶν

Παναγιώτατε καὶ Θειότατε Ἀρχιεπίσκοπε Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης καὶ Οἰκουμενικὲ Πατριάρχα, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητὲ καὶ περιπόθητε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ τῆς ἡμῶν Μετριότητος, 

Κύριε Βαρθολομαῖε,

Μετὰ βαθυτάτης συγκινήσεως καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν Κύριον τῆς δόξης, ἐτελέσαμεν σήμερον ἀπὸ κοινοῦ τὴν Θείαν Εὐχαριστίαν, τὸ μυστήριον τῶν μυστηρίων, τὴν πηγὴν καὶ τὸ τέλος πάσης ἀποστολικῆς ἐνεργείας. Ἡ χάρις τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία «διαιρεῖ τοῖς πᾶσι καθὼς βούλεται», μᾶς συνήγαγεν εἰς τὸ αὐτό, ἵνα ὁμοθυμαδὸν προσφέρωμεν τὴν ἀναίμακτον θυσίαν καὶ νὰ ἀνανεώσωμεν τὴν κλῆσίν μας ὡς κηρύκων τοῦ Εὐαγγελίου ἐν τῷ κόσμῳ.

Ἡ ἐντολὴ τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου, «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη», δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἱστορικὴ ἀνάμνησις, ἀλλὰ ἐπιτακτικὴ πρόσκλησις ἀπευθυνομένη πρὸς κάθε γενεάν, κάθε τοπικὴν Ἐκκλησίαν, κάθε πιστόν. Καὶ ἡ δύναμις διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῆς τῆς ἀποστολῆς ἀντλεῖται ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Τράπεζαν, ὅπου ὁ Χριστός, «ὁ Ποιμὴν ὁ καλός», τρέφει τὸ ποίμνιόν Του καὶ τὸ καθιστᾷ ἱκανὸν νὰ μεταδώσῃ τὴν χαρὰν τῆς σωτηρίας.

Τίθεται τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Εἰς ποῖον κόσμον καλούμεθα νὰ κηρύξωμεν σήμερον τὸ ἀναλλοίωτον Εὐαγγέλιον τῆς ἀληθείας; Εἰς τὴν ἐποχήν τῶν ραγδαίων μεταβολῶν, ἡ τεχνολογικὴ ἐπανάστασις ἀνατρέπει καθημερινῶς τὰ δεδομένα τῆς ἀνθρωπίνης ἐπικοινωνίας καὶ συμβιώσεως. Ἡ ψηφιακὴ ἐποχή, παρά τοὺς ἀσυλλήπτους τρόπους συνδέσεως τῶν ἀνθρώπων, ἔχει ἐντείνει τὴν μοναξιὰν καὶ τὴν ἀποξένωσιν. Οἱ νέοι, συνδεόμενοι μετὰ πολλαπλῶν «φίλων» διὰ τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτυώσεως, παραμένουν, ἐντούτοις, μόνοι ἀναζητοῦντες τὸ νόημα τῆς ὑπάρξεως. Ἡ εἰσβάλλουσα ὁρμητικῶς εἰς τὴν ζωήν ἡμῶν τεχνητὴ νοημοσύνη, θέτει θεμελιώδη ἐρωτήματα περὶ τῆς μοναδικότητος τοῦ «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν» Θεοῦ δημιουργηθέντος ἀνθρώπου καὶ τοῦ αὐτεξουσίου αὐτοῦ. Συγχρόνως, γινόμεθα μάρτυρες σοβαρᾶς πνευματικῆς κρίσεως. Ὁ ἀπόλυτος χαρακτήρ τῆς ἀληθείας ἔχει ἀμφισβητηθῆ, ὁ καταναλωτισμὸς μετεβλήθη εἰς εἰδωλολατρείαν καὶ διάφορα ὑποκατάστατα πνευματικότητος προβάλλονται ὡς λύσεις διὰ τὴν πλήρωσιν τοῦ ὑπαρξακοῦ κενοῦ. Ὅμως, αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ κρίσις δύναται νὰ ἀποβῆ «praeparatio evangelica», διότι ὁ ἄνθρωπος ποὺ διψᾷ ἀναζητεῖ τὴν πηγὴν τοῦ ὕδατος τοῦ ζῶντος, ἐνῷ αἱ ἀπρόσωποι πολυθόρυβοι δυτικαὶ κοινωνίαι ἀποτελοῦν terra missionis.

Ποία ἡ ἀπάντησις τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὰς συγχρόνους προκλήσεις; Πῶς θὰ μεταφερθῇ τὸ Εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας εἰς ἀνθρώπους φαινομενικῶς ἀδιαφόρους ἢ καὶ ἐχθρικούς; 

Ἡ ἱστορία τῆς ὀρθοδόξου ἱεραποστολῆς μᾶς διδάσκει ὅτι ὁ εὐαγγελισμὸς δὲν εἶναι προσηλυτισμός, ἀλλὰ κάλεσμα μετοχῆς ἀνεξαιρέτως ὅλων εἰς τὴν δόξαν τοῦ Κυρίου. Ἡ πίστις δὲν ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ μεταδίδεται ὡς ἡ πνευματικὴ ἐμπειρία τῆς συναντήσεως μὲ τὸν Ἀναστάντα Χριστόν. «Ὁ γευσάμενος γινώσκει», λέγουν οἱ Πατέρες. Καὶ ἡμεῖς, γευσάμενοι τὸν γλυκασμὸν τῆς ὡραιότητος τοῦ Χριστοῦ, καλούμεθα νὰ γινώμεθα «λειτουργοὶ μετὰ τὴν Λειτουργίαν», συνεχίζοντες τὸ ἔργον τῆς ἀγάπης εἰς τὴν καθημερινὴν ζωήν.

Ἡ δύναμις τῆς προσωπικῆς μαρτυρίας παραμένει ἀναντικατάστατος. Ὅσοι αὐθεντικῶς ζοῦν τὸ Εὐαγγέλιον ἀποδεικνύουν τὴν ἀλήθειάν του συχνῶς καὶ διὰ τῆς εὐγλώττου σιωπῆς τῆς ἀγάπης, τῆς θυσίας, τῆς συγχωρήσεως. Οἱ μάρτυρες καὶ οἱ ὁμολογηταί, καὶ γενικῶς ὅλοι οἱ ἅγιοι τὴν μνήμην τῶν ὁποίων ἑορτάζει σήμερον ἡ ἐκκλησία ὡς εὐγεύστων καρπῶν τοῦ παραδείσου, θυσιασθέντες ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ, οἱ ξενίζοντες τὸν ξένον, οἱ φροντίζοντες τὸν πάσχοντα, οἱ συγχωροῦντες τὸν ἐχθρόν, εἶναι εὐαγγελισταὶ τῆς κάθε ἐποχῆς.

Ἡ ποιμαντικὴ διάστασις τοῦ εὐαγγελισμοῦ ἀπαιτεῖ νὰ συναντήσωμεν τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται. Κατὰ τὸ πρότυπον τῆς θείας συγκαταβάσεως καὶ τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ, καὶ ἡμεῖς καλούμεθα εἰς συγκατάβασιν ἀγάπης, καθιστάμενοι ἰατροὶ ψυχῶν, ὑπομένοντες καὶ μακροθυμοῦντες, ἀναμένοντες τὸν καιρὸν τοῦ Θεοῦ διὰ κάθε ψυχήν.

Ἐπιτρέψατέ μοι, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν μοναδικὴν ἐμπειρίαν τῆς κατ’ Ἀλβανίαν Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία μετὰ ἀπὸ δεκαετίας βιαίου ἀθεϊσμοῦ καὶ διωγμῶν, ἠξιώθη θαυμαστῆς ἀναγεννήσεως. Μετὰ τὴν κατάρρευσιν τοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ, νέοι ἄνθρωποι, ἄνευ κληρονομικῶν καταβολῶν πίστεως, προσῆλθον ἐκζητοῦντες τὸν Χριστόν. Τότε δὲν ὑπῆρχον μεγαλοπρεπεῖς ναοί οὔτε ὠργανωμένα προγράμματα. Ὑπῆρχεν, ὅμως, ἡ ἀγάπη καὶ ἡ αὐθεντικότης.

Ἐμάθομεν ὅτι ἡ πίστις δὲν ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ κερδίζεται. Ὅτι ἡ διακονία καὶ ἡ ἀγάπη ἐν τῇ πράξει καρποφοροῦν περισσότερον ἀπό τὰς θεωρητικὰς συζητήσεις. Κατενοήσαμεν, ἐπίσης, ὅτι ἡ γλωσσικὴ ἡμῶν ἐπικοινωνία μετὰ τῶν νέων ἐκτὸς ἀπό τὴν χρῆσιν τῆς μητρικῆς γλώσσης ὀφείλει νὰ προστρέχῃ καὶ εἰς τὸν ἰδικὸν των γλωσσικὸν κώδικα, ἀποφεύγουσα τὴν ἀναφορὰν εἰς ἀρνητικῶς φορτισμένους θεολογικοὺς ὅρους.

Οἱ νέοι μας, ἐπὶ παραδείγματι, ἀκούοντες τὴν λέξιν «ἁμαρτία» ἀπό τοῦ στόματος τοῦ πνευματικοῦ εὐκόλως ἀπωθοῦνται, συνδέοντες αὐτήν μετά τῆς τιμωρίας καὶ τῆς καταδίκης. Ἐὰν ὅμως γίνεται ἀναφορὰ εἰς ἐνδεχόμενον ἐσωτερικὸν κενόν, πνευματικὴν ἀνησυχίαν καὶ ὑπαρξιακὴν ἀναζήτησιν, τότε διανοίγεται ἀφ’ἑαυτῆς ἡ ὁδός διὰ τὸν ἐντοπισμὸν τῆς προσωπικῆς ἀσθενείας καὶ τὴν ἀναζήτησιν τῆς θεραπείας. Ἐμάθομεν, λοιπόν, ὅτι ὁ ἁπλοῦς καὶ ταπεινὸς τρόπος ζωῆς ἑλκύει περισσότερον ἀπὸ τὴν ἐπίδειξιν δυνάμεως. Οἱ νέοι ἡμῶν ἱερεῖς, ἐπὶ τὸ πλεῖστον προερχόμενοι ἐξ οἰκογενειῶν τῆς ἀθειστικῆς περιόδου, ἐπιδεικνύουν ἰδιαίτερον ἱεραποστολικὸν ζῆλον, γνωρίζοντες ἐξ ἰδίας πείρας τὴν ἀπουσίαν τοῦ Χριστοῦ ἀπό τὴν ζωήν.

Ὡσαύτως εἰς ταύτην τὴν μεγάλην πρόκλησιν τοῦ εὐαγγελισμοῦ κατενοήσαμεν καὶ αἰσθανόμεθα ὅτι εἶχε κοπῆ ὁ κορμός, αἱ ῥίζαι ἦσαν ζῶσαι.. Αἱ ῥίζαι αἱ ὁποῖαι εἶχον φυτευθῆ ἐπὶ αἰῶνας ἐν τοῖς χώμασιν ἡμῶν.

Διὰ τοῦτο καὶ ἡ κατ’ Ἀλβανίαν Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία σεμνύνεται διἀ τἀς ἀποστολικὰς αὐτῆς καταβολὰς καὶ τὴν μακραίωνα ἱστορικὴν παρουσίαν εἰς τὸ ἀρχαῖον Ἰλλυρικόν. Τὸ Δυρράχιον, ἡ ἀρχαία Ἐπίδαμνος, σημαντικὸς λιμὴν τῶν κλασικῶν χρόνων καὶ ἀργότερον τῆς Ρωμαϊκῆς καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ἀπετέλει τὴν δυτικὴν ἀπόληξιν τῆς περιφήμου Ἐγνατίας Ὁδοῦ, καθιστῶσα τὴν περιοχὴν ἡμῶν σημαντικὸν σύνδεσμον μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως, γέφυραν πολιτισμῶν καὶ παραδόσεων, τόπον συναντήσεως τοῦ ἀνατολικοῦ καὶ τοῦ δυτικοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἡ μνεία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου περὶ τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου «ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ» (Ῥωμ. 15:19) μαρτυρεῖ τὴν ἀρχέγονον διασπορἀν τοῦ χριστιανικοῦ μηνύματος εἰς τοὺς τόπους ἡμῶν. 

Πλειὰς ἁγίων καὶ μαρτύρων ἡγίασαν τὴν μαρτυρικὴν γῆν τῆς Ἀλβανίας. Ἀπὸ τὸν Καίσαρα, τὸν πρῶτον ἐπίσκοπον Δυρραχίου, κατὰ τὴν παράδοσιν ἕνα ἐκ τῶν Ἑβδομήκοντα Ἀποστόλων χειροτονηθέντα ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, μέχρι τῶν νεωτέρων χρόνων, ἡ Ἐκκλησία ἡμῶν ἐγέννησεν ἁγίους οἱ ὁποῖοι ἐφώτισαν οὐ μόνον τὴν γῆν μας ἀλλὰ καὶ εὐρυτέρας περιοχὰς τῆς χριστιανικῆς Οἰκουμένης. Οἱ Ἱερομάρτυρες Ἄστιος, ἐπίσκοπος Δυρραχίου καὶ Ἐλευθέριος, ἐπίσκοπος Ἰλλυρικοῦ μὲ ἕδραν τὴν Αὐλῶνα, κηρύξαντες ἀόκνως τὸ Εὐαγγέλιον ὡμολόγησαν τὸν Χριστὸν διὰ τοῦ μαρτυρίου. Παραλλήλως τὰ ὀνόματα Ἐπισκόπων Δυρραχίου καταγράφονται εἰς τὸν κατάλογον μελῶν Οἰκουμενικῶν ἥ Πατριαρχικῶν Συνόδων. 

Εἰδικότερον τρεῖς ἅγιοι συνδέουν στενῶς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἀλβανίας μετὰ τοῦ Οικουμενικοῦ Πατριαρχείου.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Κουκουζέλης, ὁ Ἀγγελόφωνος, ἐγεννήθη εἰς τὸ Δυρράχιον κατὰ τὸν 14ον αἰῶνα. Ὑπῆρξεν μυσταγωγὸς τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, ἠσκήτευσεν εἰς τὴν Μεγίστην Λαύραν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὅπου καὶ ἐκοιμήθη ὁσιακῶς. Ἡ συμβολή τοῦ λαμπροῦ αὺτοῦ τέκνου ἡμῶν εἰς τὴν ἱερὰν μουσικὴν παράδοσιν τῆς ἡμετέρας Ἐκκλησίας ὑπῆρξεν καθοριστική.

Ὁ Ἅγιος Νήφων, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως γεννηθεὶς ἐν Πελοποννήσῳ ἐξ Ἀρβανίτου πατρός, συνεδέθη στενῶς μετὰ τοῦ ἐθνικοῦ ἥρωος τῆς Ἀλβανίας Γεωργίου Καστριώτη Σκεντέρμπεη. Ἡ πνευματικὴ ἀδελφοποίησις αὐτῶν καὶ ἡ διακονία τοῦ Ἁγίου ὡς ἱερέως εἰς τὴν Κρούγιαν, πρωτεύουσαν τοῦ Σκεντέρμπεη, πρὸ τῆς ἀναρρήσεώς του εἰς τὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον, ἀποτελεῖ ζωντανὸν παράδειγμα τῆς ἑνότητος πίστεως καὶ Φιλαδελφίας.

Ὁ Ἰσαπόστολος Ἱερομάρτυς Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, κατὰ τὸν 18ον αἰῶνα διασχίσας μὲ τὴν εὐλογίαν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου πολλὰς ἐπαρχίας τῆς σημερινῆς Ἀλβανίας, ἐκήρυξεν μετὰ παρρησίας τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ συμβαλὼν διὰ τοῦ μαρτυρίου εἰς τὴν διαφύλαξιν τῆς ὀρθοδόξου πίστεως.

Ἡ ἀφύπνισις τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως τοῦ ἀλβανικοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 20ου αἰῶνος καὶ ἡ σύστασις τοῦ παρὰ Θεοῦ εὐλογηθέντος νεαροῦ ἀλβανικοῦ ἐθνικοῦ Κράτους τὸ 1912 ἐδημιούργησαν νέας συνθήκας διὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας. Οἱ ἐν Ἀλβανίᾳ εὐσεβεῖς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ ἀπετάθησαν πρὸς τὸν Ἁγιώτατον Ἀποστολικὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον καὶ θαρρούντως πρὸς αὐτὴν τὰς παρούσας αὐτῶν ἐξέθεντο ἐκκλησιαστικὰς ἀνάγκας.

Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, βλέπον μετὰ φιλοστόργου προσοχῆς τὴν υἱικὴν αὐτῶν ταύτην αἴτησιν, ἔγνω εὐμενῶς τὸ αἴτημα τῶν ἐν Ἀλβανίᾳ ἀγαπητῶν κατὰ πνεῦμα υἱῶν καὶ ἐν ὥραις αἰσίαις τὸ 1937, ἐπὶ Πατριάρχου Βενιαμὶν τοῦ Α’, ἀνεκήρυξεν τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τῆς Ἀλβανίας εἰς πνευματικὴν ἀδελφὴν μὲ πλήρη αὐτοκεφαλίαν.

Ἡ ἐποχὴ τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος ὑπῆρξεν ἡ ἀλγεινοτέρα. Ὁ βάναυσος καὶ συστηματικὸς διωγμὸς ὅστις ἐξαπελύθη κατὰ ἐναντίον πάσης θρησκευτικῆς ἐκδηλώσεως ἀπὸ τοῦ 1967, ὡδήγησεν εἰς τὴν κατεδάφισιν ἢ βεβήλωσιν ἑκατοντάδων ἱερῶν ναῶν καὶ μονῶν, εἰς τὴν φυλάκισιν, τὸν βασανισμὸν καὶ τὸν θάνατον δεκάδων κληρικῶν καὶ πιστῶν, εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν πάσης θρησκευτικῆς πράξεως, ἀκόμη καὶ τῆς κατ’ ἰδίαν κατὰ μόνας προσευχῆς. 

Ἡ Ἐκκλησία ἡμῶν ἔφθασεν «ὡς τὰς πύλας τοῦ ᾍδου». Τὸ καθεστὼς ἐκήρυξεν τὴν Ἀλβανίαν ὡς τὸ «πρῶτον ἀθεϊστικὸν κράτος τοῦ κόσμου», δοκοῦν ὡς ὁριστικῶς ἐξαλειφθὲν πᾶν θρησκευρικὸν ἵχνος ἐν τῇ χώρᾳ. Ἀλλὰ ἡ ὑπόσχεσις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὅτι «πύλαι ᾍδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16:18) ἀπεδείχθη ἰσχυροτέρα πάσης δολίας ἀνθρωπίνης μηχανῆς καὶ παντὸς ἀπηνοῦς διωγμοῦ.

Καὶ τὸ θαῦμα συνετελέσθη! Ἡ κατάρρευσις τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος τὸ 1991 ἤνοιξε τὴν ὁδὸν διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Ἐκκλησίας. Ἀλλὰ ἡ κατάστασις ἦτο τραγική: οὐδεὶς ἐν ἐνεργείᾳ ἱεράρχης, ἐλάχιστοι πρεσβύτεροι ἐν ζωῇ, ναοὶ κατεστραμμένοι ἢ ποικιλοτρόπως συληθέντες, οὐδεμία ἐκκλησιαστικὴ ὀργάνωσις καὶ ὑποδομή, οὐδεμία θεολογικὴ ἐκπαίδευσις.

Εἰς τὴν κρίσιμον ἐκείνην στιγμήν, τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἀπέδειξεν ἐμπράκτως τὴν ἀγάπην καὶ μέριμναν αὐτοῦ διὰ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἀλβανίας. Ἡ Ἁγία καὶ Ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ὥρισε τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, τὸν ἐπίσκοπον Ἀνδρούσης (Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τοποτηρητὴν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Εἰρηνουπόλεως- Δυτικῆς Ἀφρικῆς) Ἀναστάσιον ὡς πατριαρχικὸν Ἔξαρχον, μὲ ἀποστολὴν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἀλβανίαν διὰ τὰς πρώτας ἐπαφὰς μετὰ τῶν ὀρθοδόξων καὶ τῶν ἀρχῶν τῆς χώρας. Ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς ἱεράρχου μὲ πλουσίαν ἱεραποστολικὴν ἐμπειρίαν, μὲ βαθεῖαν θεολογικὴν κατάρτισιν, διεθνῆ ἀναγνώρισιν καὶ ὀργανωτικὰς ἱκανότητας, ἀπεδείχθη εὐλογία Θεοῦ διὰ τὴν ἐκ θεμελίων ἀνασυγκρότησιν τῆς ἐρειπωθείσης Ἐκκλησίας.

Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη κατὰ τὰς τρεῖς τελευταίας δεκαετίας εἶναι ἀδιαμφισβητήτως ἐντυπωσιακὸν καὶ μαρτυρεῖ τὴν δύναμιν τῆς πίστεως καὶ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐκ τῆς τέφρας καὶ τῶν ἐρειπίων, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας ἀνεσυγκροτήθη πνευματικῶς καὶ ὑλικῶς. 

Ἡ παροῦσα τρίτη χιλιετία μᾶς ἐπιτάσσει τόλμην καὶ ὁραματισμόν, πίστιν καὶ διάκρισιν, παράδοσιν καὶ ἀνανέωσιν. Παραμένοντες ἐρριζωμένοι εἰς τὴν ἀποστολικὴν παράδοσιν ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἀνοικτοὶ εἰς τὰς νέας προκλήσεις, ἐκφράζοντες τὸ αἰώνιον μήνυμα τοῦ εὐαγγελίου εἰς συγχρόνους γλωσσικοὺς κώδικας. Νὰ εἴμεθα παρόντες εἰς τὸν κόσμον, χωρὶς νὰ εἴμεθα ἐκ τοῦ κόσμου.

Σήμερον, ἡ Ὀρθόδοξος Αὐτοκέφαλος Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας στέκεται μὲ μετριοφροσύνην ἀλλὰ καὶ αὐτοπεποίθησιν ἐνώπιον τῶν προκλήσεων τοῦ 21ου αἰῶνος. Ἡ ἐμπειρία τοῦ ἀδυσώπητου διωγμοῦ καὶ τῆς θαυμαστῆς ἀνασυστάσεως ἔχει ἐνισχύσει τὴν πίστιν ἡμῶν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως, εἰς τὴν νίκην τοῦ φωτὸς ἐπὶ τοῦ σκότους, τῆς ἀγάπης ἐπὶ τοῦ μίσους.

Ὁραματιζόμεθα μίαν δυνατὴν καὶ ἡνωμένην φωνὴν τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τὸν σύγχρονον κόσμον, φωνὴν μεταφέρουσα τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου μετὰ παρρησίας καὶ σοφίας, προσφέρουσα ἀπαντήσεις εἰς τὰ ὑπαρξιακὰ ἐρωτήματα τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου καὶ τὴν θεραπείαν τῆς ἀγάπης εἰς τὰ τραύματα τῆς ἀνθρωπότητος. Ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐκκλησίας νὰ ἑνώνῃ τοὺς λαοὺς καὶ νὰ τοὺς καθοδηγῇ πρὸς τὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως παραμένει ἐπίκαιρος καὶ ἐπιτακτικὴ ὅσον ποτὲ ἄλλοτε.

Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνατοτήτων αὐτῆς εἶναι πρόθυμος νὰ ὑπηρεσίας εἰς τὸ μέγα τοῦτο ἔργον.

Παναγιώτατε, δεχθῆτε τὴν ἐκ βάθους καρδίας εὐγνωμοσύνην ἡμῶν διὰ τὴν πατρικὴν ἀγάπην, τὴν ἀδιάλειπτον στήριξιν πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἀλβανίας. Ἡ παρουσία ἡμῶν σήμερον εἰς τὀ Φανάριον διακηρύττει τὴν ἀγάπην, τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν ἀφοσίωσιν ἡμῶν πρὸς τό σεπτὸν πρόσωπον Ὑμῶν καὶ τὸν ὑψηλὸν θεσμὸν τὸν ὁποῖον θεοχαρίτως ἐκπροσωπεῖτε.

Περαίνων θέλω νὰ ἐκφράσω τὴν βεβαιότητά μου ὅτι «ὁ δὲ δυνάμενος ὑπὲρ πάντα ποιῆσαι ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν κατὰ τὴν δύναμιν τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἡμῖν» (Ἐφεσ. 3:20), θὰ εὐλογήσῃ τὰς προσπαθείας ἡμῶν καὶ θὰ καρποφορήσῃ τὸν λόγον Του.

Ὁ Κύριος τῆς δόξης, εἴθε να ἐνισχύῃ Ὑμᾶς, νὰ φωτίζῃ τὰς ἀποφάσεις καὶ νὰ εὐλογῇ τὸ ποίμνιον Ὑμῶν. Ἀμήν.

Πατριαρχικὸς Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Γεωργίου – Φανάριον
Κυριακὴ μετὰ τὴν Πεντηκοστὴν 2025