Για πρώτη φορά εν ενεργεία Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστάτησε στον ιστορικό Ναό

H Α.Θ.Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, την Κυριακή, 28 Σεπτεμβρίου 2025, χοροστάτησε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε στην Ροτόντα στην Θεσσαλονίκη. Ήταν η πρώτη φορά που ένας Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστάτησε στον ιστορικό Ναό που από τις αρχές του 20ού αιώνα είναι αφιερωμένος στον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο.

Μετά την Απόλυση, ο Παναγιώτατος τέλεσε το Τεσσαρακονθήμενο Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αειμνήστου Άρχοντος Οφφικιάλιου της Μ.τ.Χ.Ε. Χρυσοστόμου Σταμούλη, Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ..

Ακολούθως, ο Ποιμενάρχης Σεβ. Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος καλωσόρισε με λόγους σεβασμού, τιμής και αγάπης τον Παναγιώτατο.

“Η παρουσία Σας εδώ αποτελεί αδιαμφισβήτα τιμή, ένεκα της εν τω Υμετέρω σεπτώ προσώπω, ορατής μαρτυρίας ενότητος και αγάπης του Πάνσεπτου Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας, προς όλα τα τίμια μέλη της εν Θεσσαλονίκη παροικούσης Εκκλησίας. 

Ταυτόχρονα, πατέρες και αδελφοί, η σεπτή παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, μας προσφέρει δυναμική για μείζονα χαρίσματα και δώρα, προσφερόμενα Άνωθεν, εφόσον επισφραγίζει την κοινή συνείδηση όλων μας, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι όντως η «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία», όπως επίσημα διατυπώθηκε από το Σύμβολο της Πίστεως των δύο πρώτων Οικουμενικών Συνόδων, της Νικαίας και της Κωνσταντινουπόλεως και ότι ο Πατριάρχης μας, με τη ζωή και την διδασκαλία του, γίνεται διαπρύσιος κήρυξ αυτής της αλήθειας”, είπε, μεταξύ άλλων. [Διαβάστε την ομιλία του Σεβασμιωτάτου]

Στην αντιφώνησή του, ο Πατριάρχης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον περικαλλή Ναό της Ροτόντας, με τον περίφημο σωζόμενο ψηφιδωτό διάκοσμο του.

“Τα εναπομείναντα αποσπάσματα των περιφήμων ψηφιδωτών με τους παλαιούς Αγίους και Μάρτυρας, τους επί Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, καθώς και η απεικόνισις της Θείας Αναλήψεως εις την κόγχην του Ιερού, δίδουν ανάγλυφα στοιχεία της σχέσεως της Ορθοδόξου Θεολογίας και της «οντολογίας» της τεχνολογίας και της τέχνης των αρχών και των μέσων του Ε’ χριστιανικού αιώνος. Λειτουργούμενοι και προσευχόμενοι σήμερον εδώ και υψούντες το όμμα εις ο,τι απέμεινε από τας ωραίας συνθέσεις, δοξάζομεν τον του Κάλλους αρχηγέτην και Δημιουργόν Θεόν και παρακαλούμεν τόσον τους Αγίους Ασωμάτους όσον και τον Τροπαιοφόρον Γεώργιον να στηρίζουν τον άξιον και αξιαγάπητον ποιμενάρχην της πόλεως εις τον καταρτισμόν των πιστών και εις την αύξησιν του πνευματικού αμητού της Εκκλησίας των Θεσσαλονικέων! Εις ανάλογον έργον πρόθυμοι ίστανται πάντοτε τόσον οι προκάτοχοί του Γρηγόριος ο Παλαμάς και Ευστάθιος, όσον και ο πολύς τα θεία Νικόλαος ο Καβάσιλας, αλλά και ο Θεσσαλονικεύς μέγας εν Πατριάρχαις Κωνσταντινουπόλεως, ομώνυμος του αδελφού Μητροπολίτου, Άγιος Φιλόθεος ο Κόκκινος, ο Άγιος Θεωνάς Θεσσαλονίκης, νέος κτήτωρ της Πατριαρχικής Μονής της Αγίας Αναστασίας, και σύμπασα η πληθύς των Αγίων της περιοχής. 

Εις το ευαγγελικόν ανάγνωσμα της σημερινής Κυριακής Α’ Λουκά ηκούσαμεν την προτροπήν του Κυρίου: «Επανάγαγε εις βάθος και χαλάσατε τα δίκτυα υμών εις άγραν» (Λουκ. ε’, 4). Η εποχή μας είναι εποχή της επιφανείας! Του φαίνεσθαι! Των επιπολαίων κρίσεων! Των προχείρων αποφάσεων! Της κενολόγου πολυλογίας! Της τύρβης και του περισπασμού περί τα δευτερεύοντα, τα ρέοντα, τα παρερχόμενα, τα προς ολίγον αν μη προς μηδέν χρήσιμα. Όλη αυτή η κατάστασις ατελέσφορος, άκαρπος και ασυντελής καθ’ εαυτήν, πληροί άγχους και αβεβαιότητος τον σύγχρονον άνθρωπον. Τα καίρια, τα λυσιτελή, τα υγιή, τα θεοφιλή, τα όντως χρήσιμα και ωφέλιμα ευρίσκονται εις το βάθος! Εις το βάθος της καρδίας! Εις το βάθος του στοχασμού! Εις το βάθος του νού! Εις το βάθος της σιωπής! Εις το βάθος της ησυχίας! Εις το βάθος της προσευχής! Εις το βάθος της θείας μελέτης και αναζητήσεως των σεμνών και σωτηριωδών! Εκεί λοιπόν μας καλεί σήμερον ο Χριστός! Να εισέλθωμεν εις το «ταμιείον» μας! Να εστιάσωμεν τον οφθαλμόν εις τα εσώτατα της καρδίας και των λογισμών! Εις τα υπαρξιακά κενά της ψυχής μας!” 

Ο Παναγιώτατος μίλησε με συγκίνηση για τον εκλιπόντα Χρυσόστομο Σταμούλη, για την θεολογική, αλλά και την πολιτιστική προσφορά του μέσω της μουσικής, εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του προς την συμπροσευχομένη σύζυγο και τα τέκνα τους. [Διαβάστε εδώ την Πατριαρχική ομιλία]

Εκκλησιάστηκαν πολλοί Αρχιερείς, Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μ.τ.Χ.Ε., οι Υφυπουργοί Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θρακης) Εξοχ. κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, εκ προσώπου της Κυβερνήσεως, Ανάπτυξης Εξοχ. κ. Σταύρος Καλαφάτης, Παιδείας Εξοχ. κ. Νικόλαος Παπαϊωάννου, ο Εξοχ. κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής και πρώην Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κυβερνήσεως, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Εντιμ. κ. Στυλιανός Αγγελούδης, βουλευτές και Αυτοδιοικητικοί παράγοντες, ο Αντιπρύτανης Α.Π.Θ. Καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος, εκ προσώπου του Πρύτανη του Α.Π.Θ., Πανεπιστημιακοί καθηγητές, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, και μεγάλο πλήθος συμπροσευχηθέντων.

Στη συνέχεια, ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνοδευόμενος από τον Ποιμενάρχη προσκύνησε στον κοντινό ενοριακό Ναό της Παναγίας της Δεξιάς, στο πνευματικό κέντρο της οποίας προσεφέρθη κέρασμα, και αμέσως μετά, τέλεσε τα εγκαίνια του πλησιοχώρου ανακαινισμένου κτηρίου του Εκκλησιαστικού Φοιτητικού Οικοτροφείου αρρένων “Παναγία η Δεξιά”. Παρέστησαν οι Εξοχ. Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Σοφία Ζαχαράκη, εκ προσώπου της Κυβερνήσεως, ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θρακης) Εξοχ. κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, και πλήθος πιστών.

Την προηγουμένη, το Σάββατο, το απόγευμα, ο Παναγιώτατος εγκαινίασε την έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Άγιον Όρος – Πέρα από το Ορατό» του φωτογράφου Εντιμ. κ. Ιωάννη Γιαννάτου, στο Κτήριο του Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης, όπου στεγάζεται τοΥπουργείο Εσωτερικών – Τομέας Μακεδονίας και Θράκης.

Στην ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης επεσήμανε, ανάμεσα σε άλλα, ότι η ζωή των μοναχών διακρίνεται από την προσπάθεια καλλιέργειας του ησυχασμού, της σιωπής των λόγων και των παθών και της εντάσεως της προσευχής και του εσωτερικού λόγου. 

“Διά της σιωπής των λόγων, οι μοναχοί επιτυγχάνουν την ένωσιν του νού μετά της καρδίας, εγγίζουν και γεύονται το μυστήριον της θείας εν Χριστώ αποκαλύψεως και σωτηρίας. Σιωπή και προσευχή είναι το διαχρονικόν μήνυμα του Αγίου Όρους προς τον σύγχρονον κόσμον. Αι φωτογραφίαι αποτυπώνουν στιγμάς, κινήσεις και στάσεις της καθημερινότητος, διά μέσου δε αυτών οι θεαταί των γίνονται μέτοχοι της ζωής και της αγιορειτικής εμπειρίας της ασκήσεως και της λατρείας. Είναι τα παράθυρα του Αγίου Όρους προς τον κόσμον της γνώσεως, των ήχων και της τεχνολογίας.”[Διαβάστε την Πατριαρχική ομιλία εδώ]

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Γκιουλέκας, ο Εντιμολ. Άρχων Έξαρχος κ. Αθανάσιος Μαρτίνος, Πρόεδρος της Αδελφότητος Οφφικιαλίων της Μ.τ.Χ.Ε. “Παναγία η Παμμακάριστος”, πρώην Πολιτικός Διοικητής του Αγίου Όρους και επί κεφαλής του Ιδρύματος “Αιγέας”, που επιχορήγησε την έκθεση και το λεύκωμα των φωτογραφιών, ο Πανοσιολ. Ηγούμενος της Μονής Βατοπαιδίου Αρχιμανδρίτης κ. Εφραίμ, ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Αιδεσιμολ. π. Αθανάσιος Μελισσάρης, ο οποίος παρουσίασε το βιβλίο του για τον Πατριάρχη «Διαθήκη ιερατείας αιώνια», ενώ για την Έκθεση μίλησε ο δημιουργός της Εντιμ. κ. Ιωάννης Γιαννάτος, σε συζήτηση που είχε με τον  Εντιμ. κ. Γεώργιο Τσιάκκα, σεναριογράφο της σειράς «Ο Άγιος Παΐσιος ‒ Από Τα Φάρασα στον Ουρανό». Βυζαντινούς ύμνους απέδωσε η Χορωδία «Θεσσαλονικείς Υμνωδοί» με χοράρχη τον Μουσικολ. κ. Ιωάννη Λιάκο, αναπληρωτή καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., ενώ την εκδήλωση παρουσίασε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Χριστιανικής Ηθικής και Βιοηθικής στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών, Ελλογιμ. κ. Νικόλαος Κόιος.

Το πρωί της ίδιας ημέρας ο Παναγιώτατος επισκέφθηκε το Ι. Ησυχαστήριο Αγίου Λουκά στην Όσσα Λαγκαδά, που ίδρυσε ο αείμνηστος Μητροπολίτης Μετρών και Αθύρων κυρός Δημήτριος. Τον υποδέχθηκαν ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Αμορίου κ. Νικηφόρος, Ηγούμενος της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων και υπεύθυνος του Ησυχαστηρίου, με την Οσιοτ. Μοναχή Ευφημία, Ηγουμένη της εκεί εγκαταβιούσας Αδελφότητος. Στη συνέχεια επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Βλατάδων, όπου προ του τάφου του μακαριστού Μητροπολίτου Μετρών και Αθύρων τέλεσε τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής αυτού, καθώς και των ψυχών άλλων ιεραρχών και ηγουμένων της Μονής που αναπαύονται στον περίβολλο της. 

______

Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου