1. Αρχική Σελίδα
  2. Ο Πατριάρχης
  3. Ομιλίες
  4. Χαιρετισμός τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν τελετήν κοπῆς τῆς Βασιλόπιτας τῆς Ὁμογενείας (Ἀστική Σχολή Γαλατᾶ,  Σάββατο, 3 Ἰανουαρίου 2026)

Blog

Φόρτωση
Πολυτονικό Κέιμενο
Αντιγράφηκε
Μονοτονικό Κείμενο
Αντιγράφηκε
ᾄ➝ά

Χαιρετισμός τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου πρός τήν Σεβασμίαν Ἱεραρχίαν καί τό πλήρωμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἐπί τῇ Πρώτῃ τοῦ Ἔτους (1 Ἰανουαρίου 2026)

Ανάρτηση 01/01/2026

Τιμιώτατοι καί προσφιλέστατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι,

Εὐλαβέστατοι κληρικοί,

Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες Ὀφφικιάλιοι,

Ἐντιμότατοι καί ἀγαπητοί ἐπισκέπται καί προσκυνηταί, 

Τέκνα ἐν Κυρίῳ εὐλογημένα, 

Εὐχαριστοῦμεν θερμῶς τούς προλαλήσαντας, τόν Ἱερώτατον ἀδελφόν, Μητροπολίτην Χαλκηδόνος κύριον Ἐμμανουήλ δι᾿ ὅσα ἀνέφερε σοφῶς καί καρδιακῶς ἐπί τῷ νέῳ ἔτει, ἐκ προσώπου τῆς σεβασμίας Ἱεραρχίας τοῦ Θρόνου, καί τόν Ἐντιμολογιώτατον καί φίλτατον Ἄρχοντα Ὑπομνηματογράφον τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, Ὁμότιμον Καθηγητήν τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου κύριον Σωτήριον Βαρναλίδην, ὁμογάλακτον Χαλκίτην καί συμφοιτητήν εἰς τήν Ρώμην, διά τήν ὡραίαν προσφώνησιν ἐκ μέρους τῶν Ἀρχόντων Ὀφφικιαλίων τῆς Μητρός Ἐκκλησίας καί τῆς ἐνταῦθα Ὁμογενείας. 

Εἰσήλθομεν εἰς τόν νέον ἐνιαυτόν τῆς χρηστότητος τοῦ Κυρίου ἐν λειτουργικῇ συνάξει εἰς τόν Πάνσεπτον Πατριαρχικόν Ναόν, δοξάσαντες ἐν ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς τόν ἐνανθρωπήσαντα καί σαρκί περιτμηθέντα Υἱόν καί Λόγον τοῦ Πατρός καί τιμήσαντες ἐν κατανύξει τήν πανίερον μνήμην τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, τοῦ «ἐκ Καισαρείας καί Καππαδόκων χώρας» φωστῆρος τῆς οἰκουμένης, τοῦ ἀγωνιστοῦ τῆς πίστεως καί ὑψιπέτου θεολόγου, τοῦ φιλανθρώπου ἀσκητοῦ, τοῦ κοινωνικοῦ ἐργάτου καί ἀναμορφωτοῦ, τοῦ «προστάτου τῶν δεομένων», τοῦ κατακοσμήσαντος τά ἤθη τῶν ἀνθρώπων, τοῦ τόσον διαφορετικοῦ ἀπό τόν γνωστόν «Ἅη Βασίλη» ἤ «Santa Claus», τόν δημιουργηθέντα κατ᾿ εἰκόνα τῆς καταναλωτικῆς κοινωνίας καί κυριαρχοῦντα τηλεοπτικῶς καθ᾿ ὅλην τήν ἑόρτιον περίοδον.

Διά τόν χριστώνυμον λαόν, ὁ ἑορτασμός τῆς Πρωτοχρονιᾶς ἀντλεῖ τόν ἰδιαίτερον πανηγυρικόν χαρακτῆρα του ἀπό τό πνεῦμα τοῦ δοξολογικοῦ καί ὁλοφώτου Ἁγίου Δωδεκαημέρου. Εἰς τάς ἐκκλησιαστικάς ἑορτάς, ὁ χρόνος λαμβάνει τό νόημά του ἐκ τῆς αἰωνιότητος. Καί ἡ ζωή μας ἀποκαλύπτεται ὡς δῶρον τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, ὡς ἔκφρασις τῆς σεσαρκωμένης ἀγάπης. Ἐδῶ εὑρίσκεται ἡ διαφορά μεταξύ ἑορτῆς καί ψυχαγωγίας ἤ διασκεδάσεως. Ἔχει γραφῆ προσφυῶς, ὅτι «δέν ὑπάρχει ἑορτή χωρίς Θεό». 

Δοξολογοῦμεν τόν φιλάνθρωπον Θεόν δι᾿ ὅσα ἐπεδαψίλευσεν εἰς τήν Ἐκκλησίαν Του κατά τό 2025, ἔτος ἑορτασμοῦ τῆς 1700ῆς ἐπετείου ἀπό τῆς συγκλήσεως τῆς ἐν Νικαίᾳ Α’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ὑπέρμαχος τοῦ Συμβόλου τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν ὁ Μέγας Βασίλειος, εἰς μίαν κρίσιμον διά τήν πορείαν καί τήν διαμόρφωσιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων περίοδον, πλήρη διασπάσεων καί αἱρετικῶν ἀποκλίσεων. Ἡ συμβολή τοῦ Οὐρανοφάντορος Βασιλείου εἰς τήν προάσπισιν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως ὑπῆρξε καθοριστική, καθ᾿ ὅσον ἀνέλαβε, μετά τόν Μέγαν Ἀθανάσιον, πρωτεύοντα ρόλον εἰς τόν καλόν ἀγῶνα κατά τοῦ Νεοαρειανισμοῦ. 

Κορωνίς τῶν ἐπετειακῶν ἐκδηλώσεων ὑπῆρξεν ἡ προσκυνηματική ἐπίσκεψις εἰς τήν Νίκαιαν τῆς Βιθυνίας, μετά τοῦ Ἁγιωτάτου Πάπα Ρώμης Λέοντος ΙΔ΄, τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας Θεοδώρου, ἐκπροσώπων τῶν δύο Παλαιφάτων Πατριαρχείων Ἀντιοχείας καί Ἱεροσολύμων, Πατριαρχῶν Προχαλκηδονίων Ἐκκλησιῶν, ἐκπροσώπων χριστιανικῶν Ὁμολογιῶν καί Οἰκουμενικῶν Ὀργανισμῶν, καί ἡ κοινή δέησις εἰς τόν χῶρον ὅπου συνῆλθεν ἡ Σύνοδος. Πέραν αὐτοῦ τοῦ μοναδικοῦ γεγονότος, ἰδιαιτέραν ἀξίαν διά τήν πορείαν τοῦ διαχριστιανικοῦ διαλόγου ἔχει ἡ ἐπίσημος ἐπίσκεψις τοῦ νέου Πάπα Ρώμης εἰς τήν ἱστορικήν Καθέδραν τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας κατά τήν Θρονικήν αὐτῆς Ἑορτήν, ἡ παρουσία Αὐτοῦ κατά τήν Πατριαρχικήν καί Συνοδικήν Θείαν Λειτουργίαν ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῶ καί ἡ ὑπογραφή βαρυσημάντου «Κοινῆς Διακηρύξεως». Εὐχαριστοῦμεν καί ἐκ τῆς θέσεως ταύτης τήν καθ᾿ ἡμᾶς Ἐπιτροπήν προετοιμασίας καί συντονισμοῦ τῶν ἐκδηλώσεων αὐτῶν, μέ ἐπικεφαλῆς τόν πρῶτον τῇ τάξει τῆς Ἱεραρχίας μας ἅγιον Χαλκηδόνος, καθώς καί πάντας τούς συμβαλόντας εἰς τήν ἐπιτυχίαν τοῦ ὅλου ἐγχειρήματος. 

Ὑμνολογοῦμεν τό ὑπερουράνιον ὄνομα τοῦ Κυρίου καί δι᾿ ὅσα εὐρύτερον ἐτελέσθησαν κατά τό 2025 εἰς τόν χῶρον τῆς ποιμαντικῆς μερίμνης διά τά τέκνα τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας καί τῶν διαχριστιανικῶν καί διορθοδόξων σχέσεων. Μνημονεύομεν ἐπιλεκτικῶς τήν ἱεραποδημίαν τῆς ἡμῶν Μετριότητος εἰς τήν Ἱεράν Ἀρχιεπισκοπήν Ἀμερικῆς, τήν ἐπίσημον ἐπίσκεψιν εἰς τήν Μεγάλην Βρεταννίαν, κατόπιν ἐπισήμου προσκλήσεως ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικανικῆς Κοινωνίας, τάς γονίμους συναντήσεις καί συζητήσεις, καθώς καί τήν εὔκαρπον διά τήν προώθησιν τῆς κοινῆς Ὀρθοδόξου μαρτυρίας ἐπίσημον ἐπίσκεψιν ἡμῶν εἰς τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ρουμανίας, ἐπί τῇ συμπληρώσει 140 ἐτῶν αὐτοκεφαλίας καί ἑνός αἰῶνος Πατριαρχικῆς ἀξίας, ἀμφοτέρων χορηγηθεισῶν ὑπό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἐπίσης ἀναφέρομεν μέ ἱκανοποίησιν τήν μόλις πραγματοποιηθεῖσαν εἰρηνικήν ἐπίσκεψιν τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας κ. Δανιήλ εἰς τό Ἱερόν μας Κέντρον, στεφθεῖσαν ὑπό πλήρους ἐπιτυχίας καί σηματοδοτοῦσαν τήν ἀπαρχήν νέας εὐτυχοῦς ἐποχῆς εἰς τάς σχέσεις τῶν Ἐκκλησιῶν Κωνσταντινουπόλεως καί Βουλγαρίας.

Μεγάλην εὐλογίαν θεωροῦμεν τό ὅτι, κατά τό ἀρξάμενον νέον ἔτος, ἡ Κωνσταντινουπολίτις Ἐκκλησία θά τιμήσῃ δύο σπουδαίας ἐπετείους. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ συμπλήρωσις 1400 ἐτῶν ἀπό τῆς 7ης Αὐγούστου 626, ὅτε ἐψάλη «ὀρθοστάδην» κατά τήν Ἱεράν Ἀγρυπνίαν εἰς τόν Ναόν τῆς Παναγίας τῶν Βλαχερνῶν ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, ὡς ἔκφρασις εὐγνωμοσύνης καί εὐχαριστίας πρός τήν Θεοτόκον, τήν Προστάτιδα καί Ὑπέρμαχον Στρατηγόν τοῦ Γένους, ἐπί τῇ σωτηρίᾳ τῆς Πόλεως ἐκ τῆς ἐχθρικῆς ἐπιδρομῆς.  Σᾶς γνωρίζομεν συναφῶς, ὅτι ἡ Ἐπετηρίς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου διά τό ἔτος 2026 εἶναι ἀφιερωμένη εἰς αὐτήν τήν ἐπέτειον. Εἶναι πραγματική εὐλογία διά τό Γένος μας ὅτι ἡ αὐτοσυνειδησία του εἶναι συνυφασμένη μέ τήν Α’ Οἰκουμενικήν Σύνοδον καί τόν Ἀκάθιστον Ὕμνον, γεγονότα τά ὁποῖα συνδέουν ἀρρήκτως τήν ταυτότητά του μέ τήν Ὀρθόδοξον πίστιν εἰς τόν ἐν Τριάδι Θεόν καί μέ τό «ἀεί μυστήριον» τῆς Θείας Οἰκονομίας. Δέν δυνάμεθα νά διανοηθῶμεν τήν πορείαν μας πρός τό μέλλον ἄνευ αὐτῆς τῆς ὑπερβατικῆς ἀναφορᾶς. 

Ἡ δευτέρα σημαντική ἐπέτειος εἰς τό νέον ἔτος εἶναι ἡ δεκαετηρίς τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία συνῆλθε τόν Ἰούνιον τοῦ 2016 εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἀκαδημίαν Κρήτης. Τά Συνοδικά κείμενα ἀναφέρονται εἰς τήν δομήν καί τήν λειτουργικήν ζωήν τῆς Ἐκκλησίας, εἰς τήν Ὀρθόδοξον πνευματικότητα, εἰς τάς σχέσεις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μέ τόν λοιπόν χριστιανικόν κόσμον καί εἰς τήν ἀποστολήν καί ποιμαντικήν μαρτυρίαν αὐτῆς σήμερον, ἐκφράζουν δέ αὐθεντικῶς τήν ἀδιαλείπτως βιωθεῖσαν καί βιουμένην ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ Παράδοσιν τῆς Ἀληθείας καί ἀποτελοῦν τιμαλφέστατον πνευματικόν θησαυρόν διά τήν ἀνά τήν οἰκουμένην Ὀρθοδοξίαν. Ἐργαζόμεθα διά τήν πρόσληψιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνόδου καί τήν θεολογικήν καί ποιμαντικήν ἀξιοποίησίν των, ἐν ἀκραδάντῳ βεβαιότητι ὅτι ὁ εὐλογήσας τήν προετοιμασίαν καί τήν διεξαγωγήν τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου Θεός τῆς σοφίας καί τῆς ἀγάπης, θά στηρίξῃ αὐτήν τήν διαδικασίαν προσλήψεως τῶν ἀποφάσεών της, τήν «σύνοδον μετά τήν Σύνοδον», ὅπως τήν ἀπεκαλέσαμεν. 

Τιμιώτατοι ἀδελφοί καί προσφιλέστατα τέκνα,

Ποτέ εἰς τήν ἱστορικήν της πορείαν, ἡ ἐσωστρέφεια δέν ἐξέφραζεν οὐσιαστικῶς τήν Ἐκκλησίαν καί δέν τήν ὠφέλησεν, ἀφοῦ ἡ κλειστότης δέν ἀποτελεῖ ὀρθήν κατανόησιν τοῦ «οὐκ ἐκ τοῦ κόσμου» χαρακτῆρος αὐτῆς. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «ὁ ἐλευθερωτής» τῆς ἱστορίας καί ὄχι «ὁ ἀντίπαλός της». Διά νά ἐξαγγέλλῃ λόγῳ καί ἔργῳ τό εὐαγγέλιον τῆς ἐλευθερίας καί νά ἀναδεικνύῃ τό ὑπαρξιακόν βάθος, τήν μεταμορφωτικήν δύναμιν καί τήν ἐμβέλειάν του, ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά γνωρίζῃ τάς ζωτικάς ἀνάγκας καί τά ὁράματα τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου, νά καταγράφῃ καί νά ἀξιολογῇ τά σημεῖα τῶν καιρῶν. 

Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, μεταξύ πολλῶν δράσεων, εἰς τό κέντρον τῆς μερίμνης ἡμῶν εὑρίσκετο κατά τό παρελθόν ἔτος ὁ ἀγών διά τήν εἰρήνην, ἐν μέσῳ σοβούσης πολεμικῆς βίας. Δι᾿ ἡμᾶς προσωπικῶς, εἶναι ἀδιανόητον νά ὁμιλῶμεν περί πίστεως καί θρησκείας καί νά μή ἀναφερθῶμεν εἰς τόν ρόλον των διά τήν ἐπίτευξιν τῆς εἰρήνης. Ἡ γνησία πίστις εἰς Θεόν ζῶντα συμβάλλει ὄχι μόνον εἰς τήν ἐσωτερικήν πνευματικήν εἰρήνην, ἀλλά καί εἰς τήν προώθησιν τῆς «ἐξωτερικῆς εἰρήνης» καί τήν ὑπέρβασιν τῆς ἐπιθετικότητος καί τῆς βίας εἰς τήν κοινωνίαν. Ἐπαναλαβάνομεν καί ἐνώπιόν σας τήν πεποίθησιν ἡμῶν ὅτι ἡ εἰρηνοποιητική δρᾶσις τῶν θρησκειῶν συναρτᾶται σήμερον μέ τήν εἰρήνην τῶν ἰδίων τῶν θρησκειῶν μεταξύ των, μέ τόν διάλογον καί τήν συνεργασίαν των ἐπ᾿ ἀγαθῷ τοῦ ἀνθρώπου. Διακονοῦμεν τόν διάλογον τοῦτον, καί ἐν τῇ βεβαιότητι ὅτι συμβάλλομεν εἰς τήν ἐνίσχυσιν τῆς ἐμπιστοσύνης εἰς τήν δύναμιν καί τήν ἀποτελεσματικότητα τοῦ διαλόγου γενικώτερον. Προσευχόμεθα, τό ἔτος 2026 νά ἀποδειχθῇ, χάριτι τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης, ἔτος εἰρηνεύσεως καί καταλλαγῆς, συμφιλιώσεως καί δικαιοσύνης.

Ὁ Σωτήρ τοῦ κόσμου, ὁ κλίνας οὐρανούς καί καταβάς, νά κρατύνῃ τόν λαόν Αὐτοῦ καί νά τόν ὁδηγῇ εἰς ὁδούς εὐθείας, νά ἀναπαύῃ δέ τάς ψυχάς τῶν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένων σεπτῶν Προκατόχων ἡμῶν, πάντων τῶν εὐόρκως διακονησάντων τόν Οἰκουμενικόν Θρόνον, πάλαι τε καί ἐπ᾿ ἐσχάτων, καί τῶν ἐνταῦθα καί ἐν ἁπάσῃ τῇ δεσποτείᾳ Κυρίου ἀναπαυομένων τέκνων τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, ἐν Χώρᾳ ζώντων καί σκηναῖς δικαίων, χαρίζηται δέ πᾶσιν ὑμῖν, ἀγαπητοί παρόντες, πρεσβείαις τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Βασιλείου τοῦ Μεγάλου καί πάντων τῶν Ἁγίων, αἴσιον, ὑγιηρόν, καλλίκαρπον καί πλῆρες θείων δωρημάτων τό νέον ἔτος. Εἴη τό ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν.

Χρόνια πολλά καί καλά!       

Χαιρετισμὸς τῆς Α.Θ.Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου  κ.κ. Βαρθολομαίου κατὰ τὰ Ἐγκαίνια τῆς φωτογραφικῆς ἐκθέσεως εἰς τὸ Μέγαρον Μουσικῆς Θεσσαλονίκης (Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2025)

Ανάρτηση 29/09/2025

* * *

Ἐξοχώτατε κ. Πρόεδρε τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας,

Μακαριώτατοι ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοί,

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεε, Ποιμενάρχα τῆς Θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίαις,

Τιμιώτατοι λοιποὶ Ἱεράρχαι,

Ἐξοχώτατοι καί Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν Ἀρχῶν,

Λαὲ τοῦ Θεοῦ εὐλογημένε, 

Μὲ αἰσθήματα βαθείας χαρᾶς καὶ συγκινήσεως τελοῦμε σήμερα τὰ ἐγκαίνια τῆς φωτογραφικῆς αὐτῆς ἐκθέσεως, ἀφιερωμένης στὸν Ἅγιο Δημήτριο τὸν Μυροβλύτη, τὸν κατ’ ἐξοχὴν ὑπέρμαχο τῆς Θεσσαλονίκης καὶ συγχρόνως κοινὸ θησαυρὸ ὅλων τῶν Ὀρθοδόξων. 

Οἱ φωτογραφίες ποὺ ἐκτίθενται ἐδῶ δὲν παρουσιάζουν ἁπλῶς ναούς, εἰκόνες καὶ τοιχογραφίες. Ἀποκαλύπτουν μία μυστηριακὴ ἑνότητα, ἕνα κοινὸ βίωμα πίστεως καὶ λατρείας, τὸ ὁποῖο ὑπερβαίνει, ὅπως βλέπουμε ἐδῶ σήμερα, τὰ ὅρια τῶν κρατῶν καὶ ἑνώνει τοὺς λαοὺς τῶν Βαλκανίων γύρω ἀπὸ τὸν ἀθλοφόρο Μεγαλομάρτυρα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἅγιος Δημήτριος, δὲν ἀνήκει σὲ μία μόνο πόλη, σὲ ἕνα μόνο ἔθνος, ἀλλὰ σὲ ὁλόκληρη τὴν Οἰκουμένη τῆς Ὀρθοδοξίας. 

Μέσα ἀπὸ τοὺς ναοὺς καὶ τὰ μοναστήρια ποὺ τιμοῦν τὸ ὄνομά του, μέσα ἀπὸ τὶς εἰκόνες ποὺ φυλάσσονται μὲ ἀγάπη καὶ εὐλάβεια, ὁ Ἅγιος Δημήτριος γίνεται σημεῖο κοινωνίας. Ἡ τιμὴ πρὸς αὐτὸν μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ πίστη δὲν γνωρίζει σύνορα καὶ ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι, ἀπὸ τὴν φύση του, οἰκουμενικός. 

Ἡ παροῦσα ἔκθεση δὲν εἶναι ἁπλῶς καλλιτεχνικὸ γεγονός. Εἶναι προσκύνημα στὴν κοινή μας μνήμη, εἶναι ὁρατὴ ἀπόδειξη ὅτι οἱ λαοὶ τῶν Βαλκανίων μοιράζονται ἕνα κοινὸ λατρευτικὸ καὶ ἐκκλησιαστικὸ πλοῦτο, ὁ ὁποῖος βρίσκει τὴν ὑψηλότερη ἔκφρασή του στὸ Μυστήριο τῶν Μυστηρίων, τὴ Θεία Εὐχαριστία. Ἐκεῖ ἀφήνουμε ὅλες τὶς ἐπὶ μέρους ἀνθρώπινες διαφορὲς καὶ βιώνουμε τὴν κοινωνία καὶ τὴν ἑνότητα στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸς ὁ πλοῦτος μπορεῖ νὰ στηρίζει τὴν εἰρήνη καὶ τὴν ἀλληλοκατα-νόηση. Μέσα σὲ ἕνα κόσμο, ὅπου συχνὰ ἐπικρατοῦν οἱ διαχωρισμοί, ὁ Ἅγιος Δημήτριος μᾶς καλεῖ νὰ ἀνακαλύψουμε ἐκ νέου αὐτό ποὺ μᾶς ἑνώνει. 

Εὐχόμεθα ἡ ἔκθεσις αὐτὴ νὰ ταξιδέψει καὶ σὲ ἄλλες χῶρες, ὥστε νὰ ἀναδειχθεῖ μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη ἔνταση ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία ἀποτελεῖ δύναμη ἑνότητος καὶ καταλλαγῆς, καί αὐτό ὄχι μόνο γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους. Εἶναι ἡ ἐλπὶς ὅλου τοῦ κόσμου. Εὐχαριστοῦμε καὶ συγχαίρουμε ὅλους ὅσοι συνέβαλαν στὴν ὀργανωση τῆς ὡραίας αὐτῆς Ἔκθεσης. 

Χαιρετισμός τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου πρός τήν Ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἐκκλησίας Ρώμης κατά τήν Θρονικήν Ἑορτήν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου (Φανάριον, 30 Νοεμβρίου 2019)

Ανάρτηση 30/11/2019

Σεβασμιώτατε καί ἀγαπητέ ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Καρδινάλιε κύριε Kurt Koch, Πρόεδρε τοῦ Ποντιφικοῦ Συμβουλίου ἐπί τῆς προωθήσεως τῆς ἑνότητος τῶν χριστιανῶν, καί λοιπά μέλη τῆς Ἐπισήμου Ἀντιπροσωπείας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Πρεσβυτέρας Ρώμης,

Ἄσμενοι χαιρετίζομεν τήν παρουσίαν ὑμῶν ἐν Φαναρίῳ, εἰς τήν Ἀποστολικήν Καθέδραν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς Θρονικῆς Ἑορτῆς τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ ἐτησίου ἑορτασμοῦ τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου Ἐνδόξου καί Πανευφήμου Ἀποστόλου Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου, καί μάλιστα, ἐφέτος, μέ τήν τιμητικήν καί χαροποιόν καί πολλά σημαίνουσαν δι᾽ ἡμᾶς παρουσίαν τοῦ δευτεροθρόνου τῆς Ὀρθοδοξίας καί θιασώτου καί ἐνθέρμου ὑποστηρικτοῦ τοῦ διαχριστιανικοῦ διαλόγου Μακαριωτάτου Πάπα καί Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς κυρίου Θεοδώρου τοῦ Β´. Ἡ παρουσία σας σήμερον ἐδῶ, ἐπί τῇ βάσει τῆς ἀπό χρόνου ἰκανοῦ καθιερωθείσης εὐλογημένης παραδόσεως τῆς ἀνταλλαγῆς ἀντιπροσωπειῶν ἐπί ταῖς Θρονικαῖς Ἑορταῖς τῶν Ἐκκλησιῶν μας, μαρτυρεῖ τόν σύνδεσμον τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης, τόν τηροῦντα ἡμᾶς ἐν τῇ ἑνότητι τοῦ Πνεύματος (πρβλ. Ἐφεσ. δ´, 3), καί ἀποτελεῖ σύμβολον τῆς ὁλοθύμου κοινῆς ἐπιθυμίας μας διά τήν ἀποκατάστασιν πλήρους κοινωνίας μεταξύ τῶν ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν μας. Ὡς εἶχεν ὀρθῶς παρατηρήσει ὁ ἐκ τῶν πρωτεργατῶν τῆς καθιερώσεως τοῦ ὡραίου τούτου ἐθίμου τοῦ συνεορτασμοῦ τῆς μνήμης τῶν Ἀποστόλων Ἀνδρέου καί Πέτρου, τῶν αὐταδέλφων καί ἱδρυτῶν τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν, μακαριστός Μητρο-πολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων, τοῦτο δέν εἶναι «μία στατική πρᾶξις ἐπαναλήψεως, ἀλλά μία ἑκάστοτε νέα καταβολή, μία δυναμική πρόοδος καί ἐμβάθυνσις εἰς τό προοδευτικῶς πρός τό ἔσχατον βαῖνον μυστήριον τῆς Ἐκκλησίας», μία εὐλογημένη συνάντησις, ἡ ὁποία «συμπληρώνει καί φωτίζει καί τόν θεολογικόν διάλογον καί ὅλας τάς ἄλλας ἐκδηλώσεις τῶν ἀδελφικῶν μας σχέσεων», ἀναδεικνύουσα «τήν θείαν διάστασιν τοῦ ὅλου ἐγχειρήματος διά τήν ἑνότητα» [Χαλκηδόνια (Ἀθῆναι, 1999), 435].
Κατά τήν Θείαν Λειτουργίαν, τήν ὁποίαν μόλις ἐτελέσαμεν, ἠκούσαμεν τήν περικοπήν ἀπό τό κατά Ἰωάννην Εὐαγγέλιον περί τῆς κλήσεως τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου καί τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Πέτρου τοῦ Κορυφαίου: «εὑρίσκει [Ἀνδρέας] πρῶτος τόν ἀδελφόν τόν ἴδιον Σίμωνα καί λέγει αὐτῷ· εὑρήκαμεν τόν Μεσσίαν· ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον Χριστός· καί ἤγαγεν αὐτόν πρός τόν Ἰησοῦν. Ἐμβλέψας αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπε· σύ εἶ Σίμων ὁ υἱός Ἰωνᾶ, σύ κληθήσῃ Κηφᾶς, ὅ ἑρμηνεύεται Πέτρος». Αὕτη ἡ στενή σχέσις μεταξύ τῶν δύο κατά σάρκα ἀδελφῶν ἀποτελεῖ πρότυπον διά τήν πνευματικήν σχέσιν μεταξύ τῶν δύο ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν μας καί πρόσκλησιν πρός κοινήν Χριστιανικήν μαρτυρίαν ἐν τῷ κόσμῳ καί ἐξαγγελίαν τοῦ Εὐαγγελίου «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. α´, 8).
Ὡς εἶχε τονίσει ὁ πατήρ Γεώργιος Φλωρόφσκυ, ὁ ἐπικληθείς «πρύτανις τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας» τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ἀπό τῆς κοιμήσεως τοῦ ὁποίου συνεπληρώθησαν ἐφέτος 40 ἔτη, ἐπέτειος τήν ὁποίαν ἐτίμησε τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον διά τῆς διοργανώσεως ἐν τῇ Πόλει ἡμῶν τριημέρου διεθνοῦς θεολογικοῦ συνεδρίου ὑπό τόν τίτλον «Ἡ θεολογική παρακαταθήκη τοῦ πρωθιερέως Γεωργίου Φλωρόφσκυ» (1-3 Σεπτεμβρίου 2019), ὅλοι οἱ Χριστιανοί ἀνήκομεν εἰς τόν αὐτόν πνευματικόν χῶρον. Ἀνατολή καί Δύσις δέν ἀποτελοῦν ἀνεξαρτήτους, αὐτάρκεις καί αὐτοερμηνευομένας μονάδας, δέν εἶναι δυνατόν νά νοηθοῦν καθ᾽ ἑαυτάς, ἀφοῦ ἔχουν κοινόν παρελθόν, προέρχονται ἀπό μίαν κοινήν παράδοσιν, ἡ ὁποία σταδιακῶς ἠλλοτριώθη καί διεσπάσθη. Κατά τόν πατέρα Φλωρόφσκυ, «ἡ τραγωδία τῆς διαιρέσεως εἶναι τό μεγαλύτερο καί κρισιμώτερο πρόβλημα τῆς Χριστιανικῆς ἱστορίας» [«Πατερική θεολογία καί τό ἦθος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», ἐν Θέματα Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας (Θεσσαλονίκη, 1979), 34]. Ἡ ἀνάμνησις τῆς κοινῆς χριστια-νικῆς κληρονομίας καί ἡ συνειδητοποίησις τῆς τραγικότητος τῆς διαιρέσεως εἶναι διαρκής ὤθησις διά τήν συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος διά τήν ἀποκατάστασιν τῆς ἀπολεσθείσης ἑνότητος.
Κατά τάς τελευταίας δεκαετίας αἱ Ἐκκλησίαι ἡμῶν, εἰς τήν πορείαν πρός τό κοινόν ποτήριον, καλλιεργοῦν τόν διάλογον τῆς ἀγάπης καί τόν διάλογον τῆς ἀληθείας. Ὁ πρῶτος συγκροτεῖται ἐξ ὅλων τῶν πράξεων προσεγγίσεως μετά τόν ἀδελφικόν ἐναγκαλισμόν τῶν ἀοιδίμων Πάπα Παύλου Στ´ καί Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρου ἐν Ἱεροσολύμοις τό 1964. Ὁ δεύτερος συνίσταται ἐκ τῶν θεολογικῶν διαλόγων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπιτρέπουν νά ἀντιληφθῶμεν τάς κοινάς παραδόσεις, ἐπί τῶν ὁποίων θά οἰκοδομήσωμεν τό κοινόν μέλλον, μελετῶντες μετ᾽ εἰλικρινείας καί σεβασμοῦ τά ζητήματα πού ἀκόμη διαιροῦν τάς Ἐκκλησίας μας, ἐν βεβαιότητι ἀκραδάντῳ, ὅτι τίποτε ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ ζωῇ δέν εὐδοκιμεῖ χωρίς σταθεράν θεολογικήν βάσιν.
Διά τόν λόγον αὐτόν, μετ᾽ εὐαρεσκείας ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ Μικτή Διεθνής Ἐπιτροπή ἐπί τοῦ Θεολογικοῦ Διαλόγου μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν, ἡ ὁποία ἐργάζεται ἤδη ἐπί 40 ἔτη, ἔχει σημειώσει πρόοδον ἐπί ἑνός σημαίνοντος κειμένου περί τοῦ «Πρωτείου καί τῆς Συνοδικότητος ἐν τῇ δευτέρᾳ χιλιετίᾳ καί σήμερον». Κατά τήν συνάντησιν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὅλως προσφάτως ἐπραγματοποιήθη εἰς τήν φιλόξενον Μονήν τοῦ Bose, συνεζητήθη ἀναθεωρημένον σχέδιον τοῦ κειμένου αὐτοῦ, μέ ἀναφοράν πρός τήν ἑπομένην ὁλομέλειαν τῆς ὡς ἄνω Ἐπιτροπῆς Θεολογικοῦ Διαλόγου.
Σημαντικήν διάστασιν τοῦ διαλόγου τῆς ἀγάπης καί τῆς ἀληθείας θεωροῦμεν σήμερον τόν «δικαιϊκόν οἰκουμενισμόν», ἤτοι τήν ἀξιοποίησιν τῶν κανόνων καί τῶν λοιπῶν κανονικῶν διατάξεων τῶν Ἐκκλησιῶν μας εἰς τήν ἀναζήτησιν συμφωνίας εἰς τό ἐπίπεδον τοῦ δόγματος, πού ἀποτελεῖ τό ἐπίκεντρον τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου ἡμῶν μέχρι τῆς σήμερον. Ἡ σπουδαιότης τοῦ κανονικοῦ δικαίου διά τήν περαιτέρω πρόοδον τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου μεταξύ τῶν δύο ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν μας βεβαιοῦται καί ὑπό τοῦ Κειμένου τῆς Ραβέννης: «Προκειμένου νά ὑπάρξῃ πλήρης ἐκκλησιαστική κοινωνία, πρέπει νά ὑπάρξῃ ἐπίσης, μεταξύ τῶν Ἐκκλησιών μας, ἀμοιβαία ἀναγνώρισις τῶν κανονικῶν θεσπισμάτων εἰς τάς νομίμους ποικιλομορφίας των» (§ 16). Ὡς εἴχομεν τήν εὐκαιρίαν νά ὑπογραμ-μίσωμεν τόν παρελθόντα Σεπτέμβριον ἐν Ρώμῃ εἰς τήν Εἰσήγησίν μας εἰς τό 24ον Διεθνές Συνέδριον τῆς Ἑταιρείας τοῦ Δικαίου τῶν Ἀνατολικῶν Ἐκκλησιῶν, δέν θά ἔπρεπε νά «μεταχειριζώμεθα τούς κανόνας μόνον ὡς ‘ὁροθέσια’ πού καθορίζουν τά ‘ὅρια τῆς Ἐκκλη-σίας’», πάλιν κατά τήν περίφημον φράσιν τοῦ πατρός Γεωργίου Φλωρόφσκυ. Ἐτονίσαμεν ὅτι ἡ κοινή κανονική παράδοσις τῆς πρώτης χιλιετίας λειτουργεῖ «ὡς τό θεωρητικόν καί πρακτικόν πλαίσιον, τό ὁποῖον συμπληρώνει τόν ἀπό χρόνου ἰκανοῦ ἀρξάμενον διάλογόν μας ἀληθείας καί ἀγάπης, τήν δέσμευσίν μας νά ἀληθεύωμεν πάντοτε ἐν ἀγάπῃ (πρβλ. Ἐφεσ. δ´, 15)».
Ὀλίγας ἡμέρας μετά τήν ἡμετέραν Εἰσήγησιν, ὁ ἀδελφός ἡμῶν Πάπας Φραγκίσκος, τόν ὀποῖον εἴχομεν τήν εὐφρόσυνον εὐκαιρίαν νά συναντήσωμεν καί νά ἀσπασθῶμεν διά μίαν εἰσέτι φοράν ἐν Βατικανῷ, συνεφώνησε μέ τήν θέσιν ἡμῶν, τονίζων ὅτι ὁ θεολογικός διάλογος μεταξύ τῶν δύο ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν ἔχει «καί μίαν κανονικήν διάστασιν, καθώς ἡ ἐκκλησιολογία εὑρίσκει τήν ἔκφρασίν της εἰς τούς θεσμούς καί εἰς τό δίκαιον τῶν Ἐκκλησιῶν. Ὡς ἐκ τούτου, εἶναι σαφές ὅτι τό κανονικόν δίκαιον δέν εἶναι μόνον ἀρωγός τοῦ οἰκουμενικοῦ διαλόγου, ἀλλά, ἐπίσης, καί ζωτική διάστασις αὐτοῦ». Καί ὁ Πάπας ὑπενθύμισεν ὅτι ὁ παρών θεολογικός διάλογος ἡμῶν «ἀναζητεῖ ἀκριβῶς συναντίληψιν περί πρωτείου καί συνοδικότητος, καί περί τῆς σχέσεώς των εἰς τήν ὑπηρεσίαν τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας … ἐπί τῇ βάσει τῆς κοινῆς κανονικῆς ἡμῶν κληρονομίας τῆς πρώτης χιλιετίας».
Τόν διάλογον τῆς ἀληθείας ἐν τῷ «συνδέσμῳ τῆς ἀγάπης» ἐμπλουτίζει, ἐμβαθύνει καί ἐνισχύει καί ὁ «οἰκουμενισμός τῶν Ἁγίων». Ὡς ἡ ὑμετέρα πεφιλημένη Σεβασμιότης, ἀγαπητέ Καρδινά-λιε Kurt Koch, ἐπεσήμανεν, «ὁ οἰκουμενισμός τῶν Ἁγίων εἶναι μία ἐξαίρετος εὐκαιρία διά διάλογον μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν […] Τοῦτο εἶναι ἐξόχως σημαντικόν, καθώς ἡ προσκύνησις τῶν λειψάνων δύναται να βοηθήσῃ τούς πιστούς νά ἀσχοληθοῦν ἐνεργῶς μέ τόν διάλογον. Εἶναι πράγματι ὡραῖον νά συναντῶνται οἱ ἀρχηγοί τῶν Ἐκκλησιῶν, ἀλλά εἶναι ἐξ ἴσου σημαντικόν καί τό σῶμα τῶν πιστῶν νά πράττῃ τό ἴδιον». Διά τόν λόγον αὐτόν, συνεκινήθημεν ἐντόνως ὅταν ἐπληροφορήθημεν, τόν παρελθόντα Ἰούνιον, κατά τήν Θρονι-κήν Ἑορτήν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης, ὅτι ἡ Αὐτοῦ Ἁγιότης, ὁ ἀδελφός ἡμῶν Πάπας Φραγκίσκος, μᾶς ἐδώρησεν αὐθορμήτως ἀπό-τμημα τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Πέτρου. Ἐν τούτῳ τῷ προφητικῷ οἰκουμενικῷ σημείῳ, δυνάμεθα νά διακρίνωμεν πολλαπλᾶς σημασίας. Ἡ ἔλευσις τῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Ἀποστό-λου Πέτρου εἰς τήν Ἕδραν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Κωνσταν-τινουπόλεως ἦτο ἀφ᾽ ἑαυτῆς εὐλογία, καθώς ὁ Ἀπόστολος Πέτρος εἶναι ἐξέχουσα προσωπικότης τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὡς ὁ Ἀπόστολος τῆς ὁμολογίας, ὡς ὁ μάρτυς τῆς Ἀναστάσεως καί ὡς σημεῖον ἐλπίδος δι᾽ ὅλους τούς Χριστιανούς. Τοῦτο τό δῶρον τοῦ Πάπα Φραγκίσκου ἀποτελεῖ νέον ὁρόσημον εἰς τήν πορείαν πρός τήν μεταξύ μας ἐπαναπροσέγγισιν. Ὅπως ἡ Αὐτοῦ Ἁγιότης ἔγραψεν εἰς ἀδελφικόν Αὐτῆς Γράμμα πρός τήν ἡμετέραν Μετριότητα, ἡ ἐντονος ἐπιθυμία της ἦτο «ἀπότμημα τῶν λειψάνων τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου νά τοποθετηθῇ πλησίον τῶν λειψάνων τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου, ὁ ὁποῖος τιμᾶται ὡς προστάτης τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως». Τό γεγονός ὅτι οἱ ἀδελφοί Πέτρος καί Ἀνδρέας ἐπανενώθησαν διά τῶν ἱερῶν λειψάνων των, μᾶς προτρέπει νά συνεχίσωμεν μέ μεγαλυτέραν ἔμφασιν καί ἐλπίδα τήν πορείαν πρός τήν ποθητήν ἑνότητα.

Σεβασμιώτατε, ἀγαπητοί Ἀδελφοί,

Σᾶς εὐχαριστοῦμεν ἐγκαρδίως διά τήν ἐπίσκεψίν σας καί διά τήν καθ᾽ ὅλου συμβολήν σας εἰς τόν κοινόν καλόν ἀγῶνα. Παρακαλοῦμεν νά μεταφέρετε τούς θερμούς ἀδελφικούς χαιρε-τισμούς καί τάς ὁλοθύμους εὐχαριστίας τῆς ἡμῶν Μετριότητος εἰς τήν Αὐτοῦ Ἁγιότητα τόν Πάπαν Φραγκίσκον. Εἴθε ὁ Παντοδύναμος καί Πανελεήμων Θεός, δι᾽ εὐχῶν τῶν Ἁγίων αὐταδέλφων Ἀποστό-λων Πέτρου καί Ἀνδρέου, νά εὐλογῇ καί νά ἐνισχύῃ τάς κοινάς ἡμῶν προσπαθείας διά τήν ἀποκατάστασιν τῆς πλήρους κοινωνίας μεταξύ τῶν δύο ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν μας. Ἀμήν.