***

Τιμιώτατοι ἀδελφοί Ἀρχιερεῖς, 

Ἐλλογιμώτατε κύριε Μάρκε Καρνέζε,

Ἀγαπητοί συμπατριῶτες καί φίλοι τῆς Ἴμβρου,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ εὐλογημένα,

Μέ πολλή χαρά συγκεντρωθήκαμε στό Πολιτιστικό Κέντρο τῶν Ἁγίων Θεοδώρων, γιά τήν παρουσίαση ἑνός βιβλίου ἀφιερωμένου σέ μία ἀπό τίς ὡραιότερες καί συγχρόνως πιό διακριτικές ὄψεις τῆς Ἴμβρου μας: στά ἀγριολούλουδά της. Καί ἡ χαρά μας εἶναι διπλῆ: πρῶτον, διότι ὁ συγγραφέας τοῦ βιβλίου, ὁ Ἐλλογιμώτατος συμπατριώτης μας κύριος Μάρκος Καρνέζος, κατέθεσε στίς σελίδες του τόν καρπό πολυετοῦς ἐργασίας, ἐπιστημονικῆς γνώσης, ὑπομονῆς καί πολλῆς ἀγάπης γιά τήν κοινή μας γενέτειρα· καί δεύτερον, διότι ἐπέλεξε νά παρουσιάσῃ τό πόνημά του ἐδῶ, στόν τόπο μας, στήν ἴδια γῆ πού γεννᾷ καί τρέφει τά ἄνθη πού ἀπαθανατίζονται στό ἔργο του.

Τό βιβλίο αὐτό δέν μιλᾷ περί τῆς Ἴμβρου ἐξ ἀποστάσεως. Προέκυψε ἀπό τήν περιπλάνηση στούς κάμπους καί στά μονοπάτια της, στά βουνά καί στά λιβάδια, στίς ἀκτές καί στίς πετρώδεις πλαγιές της. Προέκυψε ἀπό τήν προσεκτική προσέγγιση τοῦ φωτογράφου σέ κάθε μικρό λουλούδι, ἀπό τήν ἐπιμονή του νά τό παρατηρήσῃ καί νά τό μελετήσῃ «ἐπί τόπου καί ἀπό κοντά», ὅπως εὔστοχα λέγεται στόν ὑπότιτλο τῆς ἐκδόσεως.

Ἡ δεκαετής σχεδόν ἐργασία τοῦ κυρίου Καρνέζου, ἀπό τό 2012 μέχρι τό 2022, εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τή φωτογράφηση ἑκατοντάδων διαφορετικῶν φυτῶν καί λουλουδιῶν. Ἡ ἀξία, ὅμως, τῆς προσπάθειάς του δέν βρίσκεται μόνον στόν ἀριθμό τῶν εἰδῶν πού κατέγραψε. Βρίσκεται ἐπιπλέον στόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο τά προσέγγισε, χωρίς νά τά ἀποκόψῃ ἀπό τό φυσικό τους περιβάλλον. Τά ἀναζήτησε καί τά φωτογράφησε ἐκεῖ ὅπου φύονται, μαζί μέ τό χῶμα, τήν πέτρα, τά ἄλλα φυτά. Καί αὐτό φανερώνει ὅτι τό ἔργο του δέν περιορίζεται σέ μία ἁπλῆ καταγραφή, ἀλλά ἐκφράζει καί μία ἰδιαίτερη εὐαισθησία ἀπέναντι στή φύση.

Ἰδιαιτέρως ἐπαινοῦμε τήν ἐπιλογή τά κείμενα τῆς  ἐκδόσεως νά εἶναι σέ τρεῖς γλῶσσες, ἑλληνικά, τουρκικά καί ἀγγλικά. Μέ τόν τρόπο αὐτό τό βιβλίο ἀπευθύνεται σέ ἕνα πολύ εὐρύτερο κοινό καί κάνει γνωστό τόν φυσικό πλοῦτο τῆς Ἴμβρου πέρα ἀπό γλωσσικά ὅρια. Ὑπάρχει, ὅμως, καί μία ἐπιπλέον διάσταση. Ἡ φύση ἀποτελεῖ ἕνα κοινό τόπο, μία κοινή γλῶσσα, τήν ὁποία μποροῦν νά κατανοήσουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι· μιλᾷ ἡ ὀμορφιά κάθε ἄνθους. Προσφέροντας, ὅμως, κανείς τά ὀνόματα καί τά στοιχεῖα τῶν λουλουδιῶν τῆς Ἴμβρου σέ τρεῖς γλῶσσες, προσκαλεῖ περισσότερους ἀνθρώπους νά γνωρίσουν, νά ἀγαπήσουν καί, τελικῶς, νά σεβασθοῦν τόν φυσικό πλοῦτο τοῦ νησιοῦ μας.

Τό βιβλίο αὐτό μᾶς ἀγγίζει προσωπικά μέ ἕνα ἰδιαίτερο τρόπο. Ἡ ἀγάπη μας γιά τήν φύση γενικά εἶναι παλαιά καί βαθειά. Ὅμως, ἡ φύση τῆς Ἴμβρου κατέχει στήν καρδιά μας μία θέση ἐντελῶς ξεχωριστή. Αὐτήν πρωτοαντικρίσαμε ὅταν ἀνοίξαμε τά μάτια μας στόν κόσμο. Ἐδῶ γνωρίσαμε ὡς παιδί τήν ἐναλλαγή τῶν ἐποχῶν, τό πράσινο τῆς ἄνοιξης, τό θέρος καί τόν τρύγο, τά δένδρα, τά χωράφια, τά νερά, τήν θάλασσα, τήν μυρωδιά τῆς γῆς μετά τήν βροχή, τόν ἄνεμο πού περνᾷ ἀπό τά βουνά καί κατεβαίνει πρός τό Αἰγαῖο. Καί ὅσο περνοῦν τά χρόνια, τόσο περισσότερο συνειδητοποιοῦμε ὅτι ἡ ἀγάπη πρός τή γενέτειρα εἶναι ἀχώριστη ἀπό τήν ἀγάπη πρός τό φυσικό της περιβάλλον· πρός τό χῶμα πού καλλιέργησαν οἱ πατέρες μας, πρός τά δένδρα πού εκείνοι φύτεψαμ και που ἐσκίασαν τίς αὐλές μας, πρός τά νερά καί τίς πηγές, πρός τά ταπεινά ἀγριολούλουδα πού κάθε ἔτος ἐπανέρχονται ἀθόρυβα, σάν νά θέλουν νά μᾶς ὑπενθυμίσουν ὅτι ἡ ζωή ἔχει μία δύναμη πού ξεπερνᾷ τίς δοκιμασίες καί τίς περιπέτειες τῆς ἱστορίας.

Πράγματι, τά ἀγριολούλουδα μᾶς δίνουν ἕνα θαυμαστό μάθημα. Ξεπροβάλλουν ἀνάμεσα στίς πέτρες, ἀντέχουν τόν ἄνεμο, τήν ξηρασία, τήν ἁλμύρα τῆς θάλασσας. Κανείς δέν τά φυτεύει, κανείς δέν τά περιποιεῖται, καί ὅμως κάθε χρόνο ἐπανέρχονται καί στολίζουν τήν γῆ μέ χρώματα ἀπροσδόκητα. Ὑπάρχει σέ αὐτά κάτι ἀπό τό μυστήριο τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς: δύναμη μέσα στήν ἁπλότητα, κάλλος χωρίς ἐπίδειξη.

Γράφει ὁ ποιητής, ἀτενίζοντας τό μεγαλεῖο τῆς ἀνοιξιάτικης φύσης:

«Στό χέρι πῆρ’ ἡ Ἄνοιξη ἀέρινα πινέλα 

καί μέ τό λαμπροπράσινο τῆς φύσης τ’ ὥριο χρῶμα

ἔντυσε κάμπους καί βουνά. Καί τῆς ζωῆς ἡ τρέλα

ἄνοιξε κάθε λούλουδου τό μυρωμένο στόμα».

Πόσο ταιριάζουν οἱ στίχοι αὐτοί καί στήν Ἴμβρο! Καί ἐδῶ, κάθε ἄνοιξη, οἱ λόφοι τοῦ νησιοῦ καί οἱ ἁπαλές κοιλάδες γεμίζουν ἀπό μικρά πολύχρωμα ἀγριολούλουδα, καί τό δροσερό ἀεράκι σκορπᾷ παντοῦ τήν εὐωδιά τους.

Γιά τόν πιστό, ὅμως, ἡ ὀμορφιά αὐτή δέν εἶναι μόνο μία αἰσθητική ἐμπειρία. Συνιστᾷ λόγο δοξολογίας. «Ὡς ἐμεγαλύνθη τά ἔργα σου, Κύριε· πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας», ἀναφωνεῖ ὁ Ψαλμῳδός. Ὁ κόσμος πού μᾶς περιβάλλει εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ὁ σεβασμός πρός τήν δημιουργία πηγάζει ἀπό τήν ἴδια τήν πίστη μας. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι φύλακας, διαχειριστής καί οἰκονόμος ἑνός δώρου, τό ὁποῖο παρέλαβε καί τό ὁποῖο ὀφείλει νά παραδώσῃ στίς ἑπόμενες γενιές. Ἡ προστασία τῆς βιοποικιλότητος, τῶν δασῶν, τῶν ὑδάτων, τῶν θαλασσῶν, ἀκόμη καί τοῦ μικρότερου φυτοῦ, εἶναι πράξη εὐθύνης ἀπέναντι στόν συνάνθρωπο, ἀλλά καί δοξολογίας πρός τόν Δημιουργό.

Καί ἐδῶ ἀκριβῶς ἀποκτᾷ μία πρόσθετη σημασία τό βιβλίο τοῦ κυρίου Καρνέζου· διότι δέν μπορεῖ κανείς νά προστατεύσῃ πραγματικά κάτι πού δέν γνωρίζει. Ἡ γνώση γεννᾷ τόν θαυμασμό, ὁ θαυμασμός τήν ἀγάπη καί ἡ ἀγάπη τήν φροντίδα. Ὅταν γνωρίζουμε τό ὄνομα ἑνός μικροῦ ἄνθους, ὅταν προσέξουμε τήν μορφή καί τά χρώματά του, ὅταν μάθουμε πότε καί ποῦ ἀνθίζει, παύει πλέον νά εἶναι ἕνα ἀδιάφορο κομμάτι τοῦ τοπίου. Γίνεται μέρος ἑνός κόσμου πού αἰσθανόμαστε ὅτι ἔχουμε χρέος νά διαφυλάξουμε.

Ἰδιαιτέρως συγκινητική εἶναι ἡ σκέψη τοῦ ἀειμνήστου πνευματικοῦ μας πατρός, Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος, ὁ ὁποῖος προηγουμένως, ὡς Μητροπολίτης Ἴμβρου καί Τενέδου, εἶχε γράψει ὅτι «πίσω ἀπό κάθε ἀγριολούλουδο τοῦ βουνοῦ, μποροῦμε ν᾿ ἀντικρίσουμε τό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ». Δέν χρειάζεται, ἴσως, βαθύτερος σχολιασμός. Ἀρκεῖ νά μάθουμε νά βλέπουμε· νά μή περνοῦμε βιαστικά δίπλα ἀπό τό μικρό λουλούδι, χωρίς νά προσέξουμε τό θαῦμα πού συντελεῖται ἐνώπιόν μας.

Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς κάλεσε νά παρατηρήσουμε «τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ» καί νά διδαχθοῦμε ἀπό τήν ἀνεπιτήδευτη ὀμορφιά τους, λέγοντας ὅτι «οὐδέ Σολομών ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἕν τούτων». Ἡ δημιουργία διδάσκει. Διδάσκει χωρίς λόγια τήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τήν ὀμορφιά τῆς ζωῆς, τήν ἀξία τῆς ἁπλότητος, τήν ἀνάγκη τοῦ μέτρου.

Ἀγαπητέ κύριε Καρνέζε,

Σᾶς συγχαίρουμε ἐγκαρδίως γιά τό ὡραῖο αὐτό πόνημα καί, περισσότερο ἀκόμη, γιά τήν ἀγάπη σας πού τό γέννησε. Μέ τόν φωτογραφικό σας φακό, τήν ἐρευνητική ἐπιμονή καί τήν εὐαισθησία σας ἀναδείξατε ἕνα μέρος τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῆς Ἴμβρου, τό ὁποῖο βρίσκεται γύρῳ μας καί ὅμως συχνά διαφεύγει τῆν προσοχή μας. Συγχαίρουμε, ἐπίσης, τόν Σύλλογο Ἰμβρίων τῆς Ἀθήνας γιά τήν ἔκδοση, καθώς καί ὅλους ὅσοι συνέβαλαν στήν προετοιμασία καί τήν ὁλοκλήρωσή της.

Εὐχόμαστε τό βιβλίο «Ἀγριολούλουδα τῆς Ἴμβρου» νά ταξιδεύσῃ πολύ, νά γνωρίσῃ σέ πολλούς τήν ὀμορφιά τοῦ νησιοῦ μας, καί κυρίως νά μάθῃ σέ μικρούς καί μεγάλους νά παρατηροῦν. Νά παρατηροῦν ἕνα ἄνθος, ἕνα δένδρο, μία πέτρα, τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ, τά βουνά καί τή θάλασσα· καί μέσα ἀπό αὐτήν τήν προσεκτική θέαση νά γεννᾶται στήν ψυχή τους ἡ εὐγνωμοσύνη γιά τό θαῦμα τῆς δημιουργίας  καί ἡ αἴσθηση τῆς εὐθύνης γιά τήν προστασία του.

Εἴθε ἡ Ἴμβρος μας, ἡ πατρίδα τῆς καρδιᾶς μας, νά διατηρῇ πάντοτε ἀλώβητο αὐτόν τόν ἀνεκτίμητο πλοῦτο· νά ἀνθίζουν κάθε χρόνο τά ἀγριολούλουδά της στά βουνά, στά λιβάδια καί στά μονοπάτια της, καί νά ἀνθίζῃ μαζί τους πάντοτε καί ἡ ἐλπίδα σ᾽ αὐτόν τόν εὐλογημένο τόπο.

Εὐχαριστοῦμε γιά τήν προσοχή σας.