ΙΕΡΑ MONH ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

Τράπεζα

Νοτιοδυτικὰ τοῦ καθολικοῦ βρίσκεται ἐνσωματωμένη στὴ μία πτέρυγα τῆς Μονῆς ἡ κοινὴ τράπεζα, ποὺ ἀποδίδεται καὶ αὐτὴ στὸν βοεβόδα Πέτρο. Οἱ τοιχογραφίες της μὲ ἔντονη τὴν ἐπίδραση τῆς  Κρητικῆς σχολῆς, ἰδιαίτερα στὶς παραστάσεις τῆς νότιας πλευρᾶς, ἐκτελέστηκαν ἀπὸ τοὺς ζωγράφους Δανιὴλ καὶ Μερκούριο (1603). Παριστάνονται ὁλόσωμοι ἅγιοι καὶ μαρτύρια ἁγίων, ἡ Πτώση τοῦ Ἑωσφόρου, ἡ σύναξη τῶν Ἀσωμάτων, ἡ σκάλα ποὺ φτάνει μέχρι τὸν οὐρανὸ (Οὐρανοδρόμος κλῖμαξ), σκηνὲς ἀπὸ τὰ θαύματα τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴ ζωὴ τοῦ Προδρόμου, ἀπὸ τὸν παράδεισο κτλ.

ξω ἀπὸ τὴν τράπεζα, στὸν πρόδομο, ὅπου σχηματίζεται μία κανονικὴ στοά, ὑπάρχουν τοιχογραφίες σὲ καλὴ κατάσταση μὲ πολὺ ἐντυπωσιακὲς σκηνὲς ἀπὸ τὸν κύκλο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου. Στὴν εἴσοδο τέλος τῆς τράπεζας σώζεται παλαιὰ ξυλόγλυπτη πόρτα μὲ παραστάσεις ἀπὸ διάφορα μυθικὰ ζῶα.

Κοντὰ στὴν τράπεζα ὑψώνεται καὶ τὸ τριώροφο κωδωνοστάσιο, πάνω στὸ ὁποῖο βρίσκεται τὸ παλαιὸ ῥολόι τοῦ μοναστηριοῦ.

αὐλὴ τοῦ μοναστηριοῦ, σχεδὸν ἀνύπαρκτη, περιορίζεται μόνο σὲ τρεῖς μικροὺς διαδρόμους. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ λείπει ἀπὸ ἔδω ἡ φιάλη τοῦ ἁγιασμοῦ.

 Σκευοφυλάκιο

Στὸ πλούσιο θολοσκέπαστο σκευοφυλάκιο φυλάσσονται πολλὰ καὶ ἀξιόλογα κειμήλια ποὺ ἀνήκουν σὲ διάφορες ἐποχές. Τὰ κυριότερα εἶναι: μία πλάκα ἀπὸ ἐλεφαντοστό μὲ ἀνάγλυφη παράσταση τῆς Σταυρώσεως (10ος αἰ.), ὁ σταυρὸς τῆς Ἑλένης Παλαιολογίνας, ἕνας  ἐπιτάφιος τοῦ 16ου αἰώνα, χρυσοκέντητα ἱερὰ ἄμφια καὶ ὑφάσματα, πολλὰ ἐκκλησιαστικὰ σκεύη, ἐγκόλπια, σταυροί, ἀρτοφόρια, Εὐαγγέλια μὲ πολυτελὴ ἐπένδυση, καθὼς καὶ πολλὰ παλαιὰ ἔγγραφα, ὅπως χρυσόβουλλα, σιγίλλια, προσηλωτικὰ γράμματα καὶ ἱεροσφράγιστα.

Σὲ μία ἰδιαίτερη κρύπτη στὸ Ἱερὸ Βῆμα τοῦ καθολικοῦ σώζονται τὰ ὀστᾶ τοῦ ἁγίου Νήφωνα, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, μέσα σὲ ἀργυρεπίχρυση ναόσχημη λειψανοθήκη, δῶρο τοῦ βοεβόδα Νεάγκου (1515). Σ᾽ ἕνα συρτάρι τέλος, στὸν ἴδιο αὐτὸ χῶρο, εἶναι τοποθετημένες καὶ ἄλλες λειψανοθῆκες μὲ 150 περίπου τεμάχια ἀπὸ ἅγια λείψανα καὶ Τίμιο Ξύλο.

Πλουσιοτάτη καὶ πολὺ καλὰ ὀργανωμένη εἶναι καὶ ἡ βιβλιοθήκη τῆς Μονῆς. Στεγάζεται μέσα σὲ ὡραία καὶ ἀσφαλὴ αἴθουσα πάνω στὴ νέα πτέρυγα, ποὺ ἀνοικοδομήθηκε τελευταία, καὶ περιέχει 1.100 περίπου χειρόγραφα, περγαμηνά, βομβύκινα καὶ χάρτινα καὶ 27 περγαμηνὰ εἰλητάρια. Τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ περιέχουν θεολογικὰ καὶ ἐκκλησιαστικὰ ἢ λειτουργικὰ ἔργα, ἐνῶ ἕνα μεγάλο ποσοστό τους εἶναι εἰκονογραφημένα μὲ πολὺ ἐνδιαφέρουσες μικρογραφίες καὶ πλούσια ἐπίτιτλα καὶ ἀρχικὰ γράμματα" ξεχωρίζουν οἱ κωδ. 2, 13, 14, 61, 65, 587 καὶ 588. Κυρίως τὸ χειρόγραφο 587, Εὐαγγέλιο τοῦ 11ου   αἰώνα, ποὺ θεωρεῖται ἀπὸ τὰ καλύτερα στὸ εἶδος του, κοσμεῖται μὲ 80 περίπου μικρογραφίες ποὺ σώζονται ὅλες σὲ ἀρίστη κατάσταση. Ἐπίσης εἰκονογραφημένο εἶναι καὶ τὸ χειρόγραφο ἀριθ. 33, Τετραευάγγελο τοῦ 1εου αἰώνα, ποὺ ἐκτὸς ἀπὸ τὶς μικρογραφίες του διατηρεῖ ἕνα σπάνιο ξυλόγλυπτο κάλυμμα στὸ α´ ἐξώφυλλό του μὲ πλῆθος ἀπὸ παραστάσεις καὶ πολὺ λεπτὴ τέχνη.

κτὸς ἀπὸ τὸ τμῆμα τῶν χειρογράφων ἡ βιβλιοθήκη διαθέτει καὶ πολλὰ ἔντυπα βιβλία, πάνω ἀπὸ 15.000, ἀνάμεσα στὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται πολύτιμα ἀρχέτυπα καὶ παλαίτυπα, καθὼς καὶ σπάνιες ἐκδόσεις τῆς Ἁγίας Γραφῆς, κλασικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων καὶ διάφορα λεξικὰ τοῦ 16ου αἰώνα.

Τὸ «ἀγριωπὸ μοναστήρι» τοῦ Διονυσίου στὸ Γ´ Τυπικὸ τοῦ Ἁγίου Ὅρους (1394) κατέχει τὴ δεκάτη ἐνάτη σειρὰ ἀνάμεσα στὰ 25 τότε μοναστήρια. Ἀπὸ τὸ ἔτος ὅμως 1574 καὶ μέχρι σήμερα ἀνέβηκε στὴν πέμπτη θέση καὶ ἔτσι δικαιοῦται καὶ αὐτὸ τὴν πρωτεπιστασία στὴν Ἱερὰ Κοινότητα κάθε πέμπτο χρόνο. Τὸν 16ο αἰώνα οἰκονομικοὶ λόγοι τὸ ἔκαμαν ἰδιόρρυθμο μέχρι τὸ 1616, καθὼς καὶ στὰ μέσα τοῦ 18ου  αἰώνα. Τελικὰ ἐπικράτησε ὁριστικὰ πιὰ ἀπὸ τὸ 1805 τὸ κοινοβιακὸ σύστημα ζωῆς, γιὰ τὸ ὁποῖο ἐκδόθηκε καὶ σχετικὸ σιγίλλιο ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Καλλίνικο Ε´. Ἡ Μονὴ ἀριθμεῖ 60 περίπου μοναχοὺς μέσα καὶ ἔξω ἀπὸ τὸ μοναστήρι.

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ - ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΚΑΔΑ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥ   


Πίσω